17/12/08

Ψηφοφορία: Σας αρέσουν τα sex symbols που αποδομούν τον εαυτό τους;

Την αφορμή μου την δίνουν ο Brad Pitt κι ο George Clooney στο Burn After Reading. Ο ένας λελές γυμναστηρίου. Ο άλλος γοητευτικός μπουμπούνας της καθημερινότητας. Παρατηρώ το εξής: Ότι τον τελευταίο καιρό πολλοί από τους ηθοποιούς που κατάφεραν να καθιερωθούν, ως πώς να το πω; Ας πούμε "γόηδες", "jeunes premiers", "sex symbols", κάπου φαίνεται να ασφυκτιούν λίγο σ' αυτόν τον ρόλο και να το ψάχνουν περισσότερο. Ενίοτε φτάνουν σε μια αποδόμηση της περσόνας τους, ή έστω (για ναμην ξεχειλώνουμε άλλο τον κατακαημένο αυτό όρο του Derrida) σε μια απομυθοποίηση ή αυτοεξευτελισμό. Μπροστάρης ο George Clooney: Σας θυμίζω τις διαφημίσεις της Espresso, τα The Good German, Syriana, Burn After Reading. Ο Clooney σε ορισμένες ταινίες τείνει να γίνει ένας "καρπαζοεισπράκτορας", ένα είδος Τζανετάκου του Χόλιγουντ. Λοιπόν, βάλτε το χέρι στην καρδιά, και πείτε μου ειλικρινά (μυστική είναι άλλοτε η ψηφοφορία, σύμφωνα με τις δημοκρατικές αρχές), αν σας αρέσει αυτό το χούι των σύγχρονων sex-symbols... Είναι ενδιαφέρον, ψαγμένο, συναρπαστικό; Είναι ευνουχιστικό; Είναι ένα υποκριτικό άλλοθι; Είναι απλά ένα μέρος της δουλειάς τους ως ηθοποιοί, οπότε το όλο θέμα που εγείρεται είναι ασήμαντο;

Για λόγους οικονομίας χώρου, θέτω κι άλλο ένα, διαφορετικό θέμα, για να βάλω τον δάκτυλον επί τον τύπον των ήλων. Τι αισθανόμαστε όταν βλέπουμε ηθοποιούς που τους έχουμε μάθει ως σύμβολα της ιδεώδους στρεϊτοσύνης να παίζουν τον γκέι; Δίνουμε δίκιο στην ατάκα του Sex & the City "how can someone so handsome ever be straight?"; Ή θεωρούμε ότι υπάρχουν εσκαμμένα, τα οποία ένα sex-symbol δεν πρέπει να υπερβεί; (Λελές, καρπαζοεισπράκτορας ναι, αλλά όχι γκέι!). Ή, αντιθέτως, θεωρούμε ότι για να ανδρωθεί ένας ηθοποιός πρέπει να περάσει και από το γκεϊλίκι (ουσιαστικό σε -λίκι, που δηλώνει πρόσκτηση ικανότητας, κατά το "νταηλίκι", "προεδριλίκι" κ.τ.ό.); Ή απλά το θεωρούμε κι αυτό ένα μέρος της δουλειάς του ηθοποιού, σαν όλα τ' άλλα; Ως παραδείγματα σας θυμίζω τον Javier Bardem στο Before Night Falls, τον Heath Ledger στο Brokeback Mountain, για να μην πω και τον Marcello Mastroianni στο Μια Ξεχωριστή Μέρα.

Ίσως το όλο θέμα να είναι απλά ανόητο, μην διστάσετε να μου το πείτε...

14/12/08

Η σιωπή της Lorna (2008) (19 στα 20)

Οι αδελφοί Dardenne μου φαίνεται ότι είναι από τους ελάχιστους αυθεντικούς τραγωδοποιούς που έχουν εναπομείνει. Η "σιωπή της Lorna" είναι ένα πάρα πάρα πολύ στιβαρό έργο, -κατά την γνώμη μου σαν ιστορία αγγίζει το επίπεδο των πλέον κλασικών έργων του σινεμά και της λογοτεχνίας! Και είναι τόσο σημαντικό ότι καταφέρνει να βγάλει μια γνήσια τραγωδία από τις ζωές απλών ανθρώπων του περιθωρίου και του υποκόσμου χωρίς τίποτα το εξόφθαλμα ηρωϊκό. Και ο τρόπος κινηματογράφησης είναι ο πολύ μινιμαλιστικός και κάπως "νευρικός" στον οποίο μας έχουν συνηθίσει οι δύο αδελφοί απ' το Βέλγιο.
Προειδοποίηση spoiler- αποκαλύπτεται το τέλος της πλοκής.

Είναι καταπληκτικό πώς πλάθεται η Lorna ως ένας συγκινητικά και αρχετυπικά γυναικείος χαρακτήρας! Και είναι συγκλονιστικός ο προβληματισμός αν μέσα από την εγκυμοσύνη και την γέννηση ενός παιδιού μπορεί να επιβιώσει ένας άνθρωπος που αγαπήσαμε και που πέθανε, και φέρουμε κι ευθύνες για τον θάνατό του. Η Lorna είναι μια ηρωίδα που αξίζει να μείνει στο πάνθεον των γυναικών ηρωίδων γι' αυτήν την κατάφασή της στην ζωή, μια περίεργη αγάπη κι ευαισθησία, που διαρρηγνύει κάθε ιδιοτέλεια, και τελικά φτάνει σε ένα είδος παραλογισμού, που είναι όμως πολύ αληθινότερο από κάθε συμφέρον.
Το τέλος, έτσι ανοιχτό όπως είναι, είναι πάρα πολύ βαθύ και ώριμο.
Κατά την γνώμη μου, η ταινία αποτελεί μάθημα για το πώς πρέπει να στήνεται μια τραγωδία σήμερα, στην εποχή της όψιμης μετανεωτερικότητας! (Αλλά βέβαια αυτά βγαίνουν αυθόρμητα, δεν μπορεί να τα "μάθει" κανείς...).

12/12/08

Changeling (2008) (17 στα 20)

Μια ταινία, που καταγγέλλει το πλέγμα αυταρχισμού και διαφθοράς στην Αστυνομία, και επισημαίνει τον κίνδυνο εξοστρακισμού (pun intended) βάσει ταμπελοποιήσεων, δεν θα μπορούσε να διαλέξει πιο επίκαιρη στιγμή για να βγει στις ελληνικές αίθουσες από την προηγούμενη εβδομάδα.

Καθώς με κάλυψε το ευστοχότατο ποστ του Ηλία Δημόπουλου παρέα με τα άλλα δύο διαλεκτικώς συμπληρωματικά κείμενα στο 25th Frame, που αν δεν τα έχετε πάρει ήδη χαμπάρι, πρέπει να σπεύσετε πάραυτα, θεωρώ, λοιπόν, τον εαυτό μου απαλλαγμένο απ' το να κάνει μια ολική κριτική της ταινίας, και θα εκθέσω απλώς κάποια αταξινόμητα αισθήματα, σκέψεις και γούστα μου...
Η ταινία είναι πολύτιμη, επειδή δείχνει πώς λειτουργεί ο αυταρχισμός μέσωι της εξοστρακιστικής ταμπελοποίησης. Τότε ήταν οι γυναίκες, που όταν διαφωνούσαν, εγκλείονταν σε τρελοκομεία. (Μέχρι να δω αυτήν την ταινία, θεωρούσα όσα γράφει ο Michel Foucault στην "Ιστορία της Τρέλας" υπερβολικά... Τώρα του δίνω δίκιο του ανθρώπου!). Πραγματικά, συγκλονιστικές οι σκηνές, που βλέπουμε τον εξοστρακισμό αυτών των γυναικών! Σήμερα μπορεί να είναι και πάλι οι γυναίκες που φιμώνονται, μπορεί να είναι και πάλι τα τρελοκομεία χώροι τέτοιου εξοβελισμού. Μια όμως καινοτρόπως ενισχυμένη ταμπέλα είναι αυτή του "τρομοκράτη"! Αυτά που βλέπουμε στην ταινία, δεν συνέβησαν πανομοιότυπα και χειρότερα στις μέρες μας με όλους τους δικαίους και αδίκους που απήχθησαν από πάμπολλες χώρες του πλανήτη, της Ευρώπης και της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένων, και εγκλείστηκαν στο Guantanamo και σε βάσεις ανοιχτά των ωκεανών, λχ. του Ινδικού; Ναι, όταν αγανακτούμε κι αισθανόμαστε το δίκιο να μας πνίγει για αυτές τις γυναίκες της ταινίας τις έγκλειστες στο τρελοκομείο λόγωι τη διεκδίκησης του δικαιώματός τους να διαφωνήσουν, να βροντοφωνάξουν, ας μην πούμε "τέλος καλό όλα καλά", αλλά μάλλον να πούμε "τέλος κακό, όλα κακά", αφού τέτοια συμβαίνουν πολλαπλάσια στις μέρες μας.

Πολλά τα παραδείγματα εξοστρακιστικών ταμπελών. Θα ανέφερα και αυτήν την πρόσφατη του "κουκουλοφόρου". Η αυταρχική εξουσία ορίζεται πάντα από το να οριοθετεί κάποιους εξοστρακιστέους άλλους, που αν δεν υπήρχαν, θα κατέρρεε και η ίδια. Με το να θέτει αυτούς τους άλλους σ' ένα περιοριστικό γκέτο εξασφαλίζεται. Μπορεί επίσης και αυτούς που έχουν την πραγματική δύναμη να την ανατρέψουν, να τους εξοστρακίσει σ' αυτό το γκέτο, ώστε να τους εξουδετερώσει. Έτσι ακούμε πολύ αυτήν την εβδομάδα για "κουκουλοφόρους", για "γνωστούς-αγνώστους", τους οποίους είναι προφανές πια ότι η ίδια η εξουσία τους θρέφει, ώστε να μπορεί να εξοστρακίζει συμβολικά στα γκέτο τους και τους δυνάμει γνήσιους ανατροπείς, στην περίπτωσή μας όλην αυτήν την μαζική συντονισμένη κραυγή διαμαρτυρίας τόσο ετερογενών ομάδων, από τους οργισμένους δεκαπεντάχρονους, ως τους άνεργους τριαντάρηδες και την γενιά των 600/700 Ευρώ, και γενικά όλους όσους βλέπουν ότι δεν έχουν στον ήλιο μοίρα, επειδή οι προηγούμενες γενιές στην Ελλάδα είναι βολεμένες, καλομαθημένες, ράθυμες, δημιουργούσες μια ασφυκτική στενότητα, όπου οι νέοι δεν μπορούν να χωρέσουν...

Άλλο παράδειγμα ταμπέλας: "Ασύμμετρη απειλή"! Ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι υπήρχαν λογικά περιθώρια για την χρήση της στην περίπτωση των πυρκαγιών, τώρα είναι προφανής η ατοπία της ταμπέλας: ποια είναι η "διεθνής συνομωσία" ή τα "ξένα κέντρα" που κάνουν έναν αστυνομικό να πυροβολεί στο στήθος έναν δεκαπεντάχρονο;

Μ' έχει πιάσει ο πόνος... Ασφαλώς και δεν λέω τίποτα πρωτότυπο, απλώς κομίζω μολότοφ εις Εξάρχεια (πώς λέμε "γλαύκα εις Αθήνας";)... Αλλά καθώς είδα την ταινία αυτήν την βδομάδα ο συνειρμός ήταν προφανής: Η εξουσία φτιάχνει τρελοκομεία για να εξοστρακίζει εκεί τους "άλλους" της, τους "τρελούς", και τελικά καταλήγει να εξορίζει και τους συνετούς εκεί, τους μάλλον υπερβολικά συνετούς, που αρνούνται να συναινέσουν στον δικό της παραλογισμό. Όπως σήμερα κατασκευάζει γκέτο των Εξαρχείων, για να εξοστρακίζει εκεί οποιοδήποτε υγιές μέρος της κοινωνίας είναι δυνάμει ανατρεπτικό της. Χαρακτηριστικό ότι δεν γίνεται ποτέ τίποτα ακόμη και για τους βανδαλισμούς των λεγομένων "κουκουλοφόρων": Μάλλον φαίνονται να βολεύουν την εξουσία! (Αν και η έκταση των παρόμοιων φαινομένων είναι μάλλον ελληνική πατέντα).

Κι αυτοί που φιμώνονται είναι συνήθως οι αδύναμοι, αυτοί που έτυχε να βρεθούν σε μια μειονεκτική θέση, ακόμη και πρόσκαιρα. Στην Αμερική του '20-'30 οι γυναίκες. Στην Ελλάδα των 00ς είναι και πάλι οι γυναίκες. Αλλά κι οι νέοι. Κι οι μετανάστες! Ας θυμηθούμε τον Γεωργιανό Άλεξ, και τους αναπόφευκτους συνειρμούς που μπορεί να δημιουργηθούν ανάμεσα στην ταινία και την περίπτωσή του. Ας θυμηθούμε τον Σέρβο μαθητή, που δολοφονήθηκε από Έλληνα αστυνομικό σε μαθητική εκδρομή του στην Θεσσαλονίκη, πριν μερικά χρόνια, και για τον οποίο, δυστυχώς, δεν έγινε καμία διαδήλωση. Ας θυμηθούμε την Βουλγάρα μαθήτρια, που απεβλήθη κι αναγκάστηκε να αλλάξει αυτή σχολείο κι όχι οι βιαστές της...
"Δοκιμάστε το παιδί για κανά δυο χρόνια, κι αν έχετε παράπονο, η Αστυνομία μας θα σας το αλλάξει με ένα ολοκαίνουργιο εννιάχρονο!...".

Ύστερα απ' τους παραπάνω συνειρμούς, θα με συγχωρήσετε, αλλά η ταινία δεν μου φάνηκε ακαδημαϊκή! Μάλλον, εντάξει, είναι ακαδημαϊκή στην φόρμα της, όντως. Αλλά δεν θα έλεγα ότι αυτό υπονομεύει την ριζοσπαστικότητά της. Ναι, υπάρχει μια ολόκληρη συζήτηση περί του αν μπορεί να συνδυαστεί μια συντηρητική φόρμα με ένα ριζοσπαστικό νόημα/περιεχόμενο. Κατά την γνώμη μου μπορεί. Και η παρούσα ταινία είναι ένα τεκμήριο. Το θέμα βέβαια σηκώνει πολλή κουβέντα.

Επίσης: Θα μπορούσε η ταινία να ειδωθεί ως ένας θρίαμβος ενός σταυροφόρου ατόμου έναντι ενός καταπιεστικού συστήματος. Οπότε θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως μία αυτο-ευλογία των "γενειών" της Αμερικής, που φαίνεται να διαθέτει τα εσωτερικά αντισώματα για κάθε κρίση, και τους κοινωνικούς μηχανισμούς μέσωι των οποίων θα επιτυγχάνεται μια εσωτερική διαλεκτική "αυτοκάθαρση" (πού 'λεγε κι ο μακαριστός Χριστόδουλος). Με αυτήν την έννοια θα μπορούσε να ειπωθεί ότι η ταινία έχει μόνο μουσειακό ενδιαφέρον, μας δείχνει ένα πρόβλημα των '20ς που λύθηκε στα '30ς, κι απλώς μένουμε να χαλβαδιάζουμε την έκτοτε παλινόρθωση του "αμερικανικού ονείρου" που σώθηκε τελικά μες απ' τον εφιάλτη.

Νομίζω, όμως, ότι δεν είναι μόνο έτσι. Η ταινία βγάζει, πιστεύω, μια γνήσια ριζοσπαστικότητα. Προσωπικά, δεν την αντιλήφθηκα ως μουσειακή. Κι αυτό για τους λόγους που είπα πιο πάνω. Ότι, να το ξαναπώ, το βασικό νόημά της είναι το πώς η αυταρχική εξουσία μπορεί να χρησιμοποιήσει εξοστρακιστικούς μηχανισμούς ταμπελοποίησης/ γκετοποίησης. Από κει και πέρα, είμαστε πιστεύω αρκετά έξυπνοι για να κάνουμε μόνοι μας τους συνειρμούς με το σήμερα.

Γι' αυτό και δεν με ενοχλεί ο ""μανιχαϊσμός" της. Σε μια τελείως φανταστική ιστορία θα με ενοχλούσε αφόρητα ο μανιχαϊσμός. Αλλά εδώ έχουμε να κάνουμε με μια πραγματική ιστορία! Την οποία την έψαξα πολύ στο Διαδίκτυο και ανακάλυψα ότι είναι ακόμη χειρότερη από ό,τι την παρουσιάζει ο Eastwood! (Λ.χ.
spoiler
υπήρχε και θέμα σεξουαλικής εκμετάλλευσης των παιδιών, το οποίο στην ταινία περνάει στα ψιλά. (Όπως, ενδεχομένως, και σε πολλές παρόμοιες περιπτώσεις εξαφάνισης παιδιών). Και μάλιστα ο θύτης βιαστής- δολοφόνος ήταν ο ίδιος ένα σεξουαλικά κακοποιημένο παιδί από την οικογένειά του, όντας μάλιστα καρπός μιας αιμομεικτικής σχέσης κόρης και πατέρα, εν γνώσει της συζύγου (γιαγιάς του δράστη) που τον μεγάλωσε ως μαμά του. Δηλαδή μια πραγματική ιστορία πολύ χειρότερη από το Chinatown!

Οπότε ερωτώ: Αν υπάρχει τόσο κακό στην πραγματική ζωή, γιατί όταν το βλέπουμε σε μια καλλιτεχνική αναπαραγωγή του να το ονομάσουμε "μελό" ή "μανιχαϊσμό"; Το ερώτημά μου δεν είναι ρητορικό, αλλά ειλικρινές και είμαι ανοιχτός σε διαφορετικές απαντήσεις... Για να κάνω πάντως έναν προκλητικό παραλληλισμό: Θα ήταν "μανιχαϊστικό" να πούμε ότι είναι κάθαρμα ένας αστυνομικός που πυροβολεί έναν δεκαπεντάχρονο στο στήθος; Δεν ξέρω... Τότε ο μόνος μη "μελό", και μη "μανιχαϊστής" θα ήταν ο Κούγιας... Που προσπαθεί να ισορροπήσει την εντόπιση του κακού και από τις δύο πλευρές...

Θέλω να καταλήξω ότι υπάρχει χώρος και για ένα είδος "μελό", και για ένα είδος "μανιχαϊσμού", κυρίως όταν έχουμε να κάνουμε με καλλιτεχνική αναπαράσταση πραγματικών γεγονότων, με στόχο την καταγγελία εξουσιαστικών μηχανισμών, που στην υποκείμενη δομή τους δεν έχουν παρέλθει, αλλά εξακολουθούν ισχύοντες.

Για την φόρμα που επέλεξε ο Eastwood, δεν ξέρω, έχω αμφιθυμία. Πάντως μου άρεσε η τελειότητα της υπερπαραγωγής, με τις αντίκες, τα τραμ, τα ρούχα και καπέλα της εποχής. Μου άρεσαν και οι κυριαρχούσες πρασινωπές αποχρώσεις...

Όσον αφορά δε στην ερμηνεία της Angelina Jolie, νομίζω πως πρέπει να της βγάλουμε το καπέλο!

11/12/08

Burn After Reading (2008) (16 στα 20)

Πρόκειται για μια βασικά μέτρια, αν και ευχάριστη ταινία, οπότε θ' ακολουθήσω το φορμάτ του κουλτουρόσουπα...

Στα καλά:
-Ο George Clooney κι ο Brad Pitt αποδομούν τον εαυτό τους ως σύμβολα του σεξ. Από τον πρώτο το έχουμε συνηθίσει, οπότε δεν κάνει εντύπωση. Τώρα, όμως, αποφάσισε να τον ακολουθήσει και το κολλητάρι του σ' αυτό το updating, όπου πρέπει να προβεί ένα sex symbol, αν είναι να επιζήσει στο περιβάλλον υψηλών απαιτήσεων του 21ου αιώνα. Το αποτέλεσμα είναι δύο ξεκαρδιστικές ερμηνείες. Ο Brad Pitt παίζει καταπληκτικά έναν λελέ γυμναστηρίου, αρκετά φλώρο για να ευτελίσει τον ανδρισμό της περσόνας του, αρκετά ηλίθιο για να συντονιστεί άριστα με το κοενικό σύμπαν. Η επιτυχία της ερμηνείας του συμβάλλει αποφασιστικά στην ταινία (αλλά, ντάξει, δεν είναι και τόσο δύσκολο αυτό που έκανε ο Pitt). Αλλά κι ο Clooney αυτοεξευτελίζεται για πολλοστή φορά. Ναι, είναι ένας "γκόμενος", αλλά αρκετά ανώριμος, ψάχνει γνωριμίες μέσωι Διαδικτύου, δεν ξέρει τι να κάνει με την ζωή του μεταξύ διαφορετικών γυναικών, με λίγα λόγια ένας γοητευτικός μπουμπούνας της καθημερινής ζωής. Γενικά, πολύ καλές ερμηνείες από όλους, και ιδιαίτερα από τον Malkovich και την Frances MacDormand που ενσαρκώνει καταπληκικά τον τύπο κοενικής ηλιθίου.

-Μου άρεσε επίσης πολύ πώς αποδομεί τις αμερικανικές υπηρεσίες. Γενικά τις δείχνει σαν ένα σύνηθες γραφειοκρατικό πλέγμα, με μοναδική μέριμνα την αποποίηση ευθυνών. Με λίγα λόγια μια νοοτροπία που έχουμε συνηθίσει πολύ στην Ελλάδα (και δη στα γεγονότα της τελευταίας χρονιάς), την βλέπουμε απροσδόκητα να διακατέχει και τις κολοσσιαίες υπηρεσίες απ' την άλλη άκρη του Ατλαντικού. Η ευκολία με την οποία είναι έτοιμοι οι ιθύνοντες να κάνουν ο,τιδήποτε, μόνο και μόνο για να φύγει απ' τα χέρια τους η "καυτή πατάτα", είναι ξεκαρδιστική. Όπως και οι ατάκες τους, λ.χ. αυτή του ιθύνοντος της CIA που λέει για τους ανθρώπους του FBI: "No, we don't want those idiots bambling around", ή κάτι παρόμοιο.
Τι; Νομίζατε πως μόνο ο Clooney θα αποδομεί τον εαυτό του ως sex-symbol; Μπορώ κι εγώ! (Angelina, αγάπη μου, μην κοιτάς για λίγο από 'δω...)"

Στα μείον:
-Δεν είδα κανέναν σπουδαίο προβληματισμό. Και να επισημάνω ότι δεν μου φτάνουν: Ούτε τα κοενικά τερτίπια για το "αμερικάνικο όνειρο" του "ηλιθίου", που πετυχαίνει τελικά να θριαμβεύσει του συστήματος. Τά 'χουμε δει στο παρελθόν, οπότε δεν είναι ιδιαιτέρως πρωτότυπα. Ούτε η υποτιθέμενη "κριτική" της αμερικάνικης κοινωνίας- συστήματος, που είναι μεν γοητευτική ως μια ώριμη απομυθοποίηση, αλλά λειτουργεί μάλλον ως πρόφαση για έναν "απενοχοποιημένο χαβαλέ", πού 'λεγε κι ο συγχωρεμένος ο Ακτσόγλου.

- Δεν μου άρεσε ο σεξπηρισμός της. (Παρένθεση: Ένας καλός σεξπηρισμός υπάρχει με την έννοια ότι οι αδελφοί το γύρισαν πολύ πετυχημένα από το περσινό υπαρξιακό δράμα στον φετινό χαβαλέ, διατηρώντας όμως και στα δύο την ιδιοπροσωπία τους). Κακό σεξπηρισμό, ωστόσο, εννοώ την πληθώρα αδικαιολόγητων φονικών, που δεν προσθέτουν τίποτα, πέρα από έναν ελαφρόκαρδο σαδισμό, ή έστω ευκολία, με την οποία ο δημιουργός σπεύδει να καθαρίσει την σκηνή προ της τελικής αυλαίας. Και εννοώ, επίσης, αυτό το γαιτανάκι από πλέγματα, παρεξηγήσεις, qui-pro-quo, συμπτώσεις, που θυμίζουν τις χειρότερες στιγμές (των προσφιλών μου) Ρέππα και Παπαθανασίου, και που τελικά δεν αναδεικνύουν, αλλά μάλλον συσκοτίζουν τα όποια νοήματα...

Σούμα: Όσοι δεν την έχετε δει ακόμη, να πάτε, θα περάσετε μια ευχάριστη μιάμιση ώρα. Αλλά από τους Cohen του περσινού No Country for Old Man, προσωπικά περίμενα πολλά παραπάνω! Αν πάλι σας αρκεί το ιδιάζον κοενικό χιούμορ, που υπάρχει και εδώ, και σας αρέσουν οι δημιουργοί που μπορούν να περνούν εύκολα από την τραγωδία στην κωμωδία (αλά Shakespeare ή Woody Allen), ή τελοσπάντων σε κάποιο δυσδιάγνωστο genre, τότε πάω πάσο...
"Εντάξει, τώρα που πήραμε τα Όσκαρ, ας χαλαρώσουμε και λίγο... Στο κάτω κάτω, το σινεμά δεν παύει να είναι και ποπ-κορν"...

9/12/08

Kαταμέτρηση ψήφων: Bond, James Bond.

Ήρθε η ώρα για καταμέτρηση στις ψηφοφορίες σχετικά με τον καινούργιο James Bond.

Λοιπόν, στο ερώτημα "Έχει ένας James Bond το δικαίωμα να αιμορραγεί, να είναι οικολόγος, να ερωτεύεται;", επί 17 ψήφων, έλαβαν:

1) Ασφαλώς όχι, αλλά τα ισοπέδωσαν όλα!: 6
2) Δεν με χαλάει η μετάλλαξη του JB. Why not?: 5
3) Μία φορά έρωτας, μία γάμος. Και φτάνει!: 3
-) Ήρθ' η ώρα για μαύρο Bond, σαν τον Obama: 3
5) Ναι, αλλά μόνο στα prequels: 2
6) Άντε και gay Bond, σαν στο Brokeback Mountain: 1
7) Ό,τι και να κάνουνε ο Bond είναι πασέ, χαμένος κοπος!: 0
-) Bond και Gore θα σώσουν τον πλανήτη: 0

Αξιοσημείωτα: Οι δυνάμεις της δεξιάς και της συντήρησης νίκησαν (με βραχεία κεφαλή) τις δυνάμεις της αριστεράς και της προόδου! Ναι, σε ένα εκλεκτορικό ντέρμπι απεδείχθησαν κατά έναν περισσότεροι αυτοί που θέλουν τον παλιό καλό James Bond σε σχέση μ' αυτούς που δεν τους χαλάει η μετάλλαξη. Ωστόσο, η συντηρητική παράταξη δεν σχηματίζει αυτοδυναμία! Υπήρξαν και οι πιο ακραίες φωνές, που επιθυμούν μαύρο Bond, σημάδι ότι ο Obama έχει αρχίσει από νωρίς να επηρεάζει τις συνειδήσεις, ενώ η κοινωνία φαίνεται λίγο λιγότερο έτοιμη να αποδεχθεί έναν πιθανό γκέι Bond (μόλις ένας ο ψηφοφόρος). Σημειωτέον: Μαυρίστηκε η επιλογή ότι ο Bond είναι πασέ και χαμένος κόπος! Εξαιρετικά παρήγορο αυτό! Όπως μαυρίστηκε κι η επιλογή για τις οικολογικές ανησυχίες, οι οποίες φαίνονται να μην πείθουν, αλλά μάλλον να θεωρούνται υποκριτικές...
"Κάτσε να χαλαρώσω λίγο την γραβάτα, γιατί προβλέπεται τσαλάκωμα!"...

Στην ψηφοφορία για το "ποια στοιχεία του κλασικού James Bond θα θέλατε να διατηρηθούν οπωσδήποτε στο μέλλον", σε σύνολο 10 ψήφων, έλαβαν:

1) 8 οι θανατηφόρες ατάκες.
2) 7 το βρετανικό χιούμορ, ο σικάτος κοσμοπολιτισμός και το shaken not stirred martini.
5) 6 το άκαρδο σεξ και τα αυτοκίνητα.
7) 5 για σκληράδα-τσαμπουκά, για τουριστικά θέρετρα, για Bond-girl στους τίτλους του τέλους, για δευτερεύοντες κακούς και για gambling.
12) 4 για πτώσεις χωρίς αλεξίπτωτο και φαλλοκρατισμό.
14) 3 για την σωτηρία του κόσμου, το λίμπα, τα αεροπλάνα-μπαπόρια και την Moneypenny.
18) 2 για gadgets-Q, για σατανικές οργανώσεις, για ατσαλάκωτο-αναίμακτο, για δευτερεύοντα θυσιαζόμενα Μποντοκόριτσα.
22) 0 για βορειοατλαντισμό.

Τι μου έκανε εντύπωση: Πόσο τεράστια σημασία αποδόθηκε στο shaken not stirred martini, που τελικά μάλλον αλόγιστα έσπευσαν να θυσιάσουν οι ιθύνοντες στον "ανασχηματισμό" της μποντικής κυβέρνησης επί Casino Royale! Προτείνω, λοιπόν, στους ιθύνοντες να μας δείξουν/ εξηγήσουν στην επόμενη prequel ταινία τους ακριβείς ιστορικούς λόγους, για τους οποίους ο 007 προτιμά να σεϊκάρει το μαρτίνι, αντί να το στιράρει! Το άκαρδο σεξ παραμένει ψηλά ως θεωρούμενη αναγκαιότητα, αλλά λιγότερο ο φαλλοκρατισμός. (Δηλαδή θέλουμε ο 007 να κάνει άκαρδο σεξ, αλλά με σεβασμό για τα δικαιώματα των γυναικών!). Το ατσαλάκωτο- αναίμακτο και οι γκατζετιές πάτωσαν! Ο Q και τα μαραφέτια του ήρθ' η ώρα να πάνε αμετάκλητα στο μποντικό μουσείο! Φαίνεται ότι τά 'χει βαρεθεί ο κόσμος... Και τέλος μαυρίστηκε ο βορειοατλαντισμός! (Βέβαια, είμαστε Ελληνάρες!). Άντε, εύχομαι να δούμε τον 007 να σώζει και τον Chavez και τον Castro!
Κούνησέ το, το γαμημένο, δεν μπορώ, δεν μπορώ να περιμένω...

Πάμε τώρα στα Αριστεία για τον καλύτερο James Bond ever!

Το "Χρυσό Φάντασμα" goes to .........

(Αγωνία! Έρχεται ο φάκελος... Περισσότερη αγωνία... Τον ανοίγουν... Βήξιμο του παρουσιαστή... Η αγωνία κορυφώνεται... Και...)

Daniel Craig!!!

Το Quantum of Solace πολλοί εμίσησαν, τον Daniel Craig ουδείς! (Σχεδόν). Πάντως, κι εδώ το ντέρμπι ήταν σκληρό: 6 Craig, 5 ο Connery, μόνο 1 ο Moore, μαυρισμένοι οι υπόλοιποι, ενώ πήρε 2 κι ο Macgyver ως εναλλακτικός Bond! Συμπέρασμα, η υπόθεση Bond παίζεται μεταξύ Craig και Connery, αλλά εδώ οι δυνάμεις της αριστεράς και της προόδου πήραν την ρεβάνς...

Και πάμε τώρα στα Καλλιστεία για το καλύτερο Bond-girl!

To "Χρυσό Φάντασμα" goes to......

(Ταν ταν ταν ταν ταν ταν ταν...)

Eva Green!!!
Ναι! Η Eva Green είναι η αδιαφιλονίκητη Mrs Bond!!! Η αύρα της σαρώνει! Δεν είναι τυχαίο ότι μόνο αυτήν ερωτεύτηκε ο James! Με λίγα λόγια το ζεύγος του Casino Royale έμεινε στην αιωνιότητα!
Ακολουθούν: Με 4 η Sophie Marceau, από 3 για Izabella Scorupco, Kim Basinger, Carole Bouquet, Daniela Bianchi και μία από τις άλλες 22, από 2 για Olga Kurylenko, Barbara Bach και Ursula Andress, από 1 για Halle Berry και Judie Dench. Μαυρίστηκαν οι Yeoh, d'Abo, Rigg, Moneypenny...

Αξιοσημείωτα: Θριάμβευσαν οι Γαλλίδες, κι ενώ μάλιστα είχα παραλείψει κακώς να συμπεριλάβω την Claudine Auger του "Thunderball", για το οποίο πρέπει να ζητήσω εδώ συγγνώμη. Οπότε οι αναγνώστες του "Φαντάσματος" φαίνεται ότι συντονίζονται με τον φιλογαλλισμό μου. Από την άλλη, με οδύνη διαπιστώνω ότι δεν κατάφερα να σας πείσω για την αξία της Olga Kurylenko. Ναι, φαίνεται ότι το Ολγάκι δεν έχει ρεύμα, δεν τραβάει. Εκτός από μένα, μόνο άλλος ένας ομοϊδεάτης μου την ψήφισε... Σε όλους εσάς, λοιπόν, που αποδοκιμάσατε την Olga Kurylenko σας αφιερώνω θερμά την παρακάτω φωτογραφία! "Να δείτε τι χάσατε", που λένε και στα τηλεπαιχνίδια...

Her name is Kurylenko! Olga Kurylenko...

27/11/08

Με αφορμή μια ταινία: Οι "Δέκα Εντολές" του George W. Bush

Με αφορμή την αποχώρηση του George W. Bush από την εξουσία (ελπίζω ότι η εποχή που θα λέγαμε μισοαστεία- μισοσοβαρά την "πλανηταρχία" έχει περάσει ανεπιστρεπτί) μια κωμικοτραγική ανασκόπηση των "Δέκα Εντολών" του νέου Μωυσή στην οκταετία του... Την αφορμή μου την δίνει βεβαίως η νέα ταινία του Oliver Stone...
Αλλά πριν να προσπαθήσει το σινεμά να αποτυπώσει την πολιτική πραγματικότητα, είχαμε πολλές φορές το φαινόμενο να αντιγράφει η πολιτική πραγματικότητα το σινεμά.
Λ.χ. στο "Wag the dog" Αμερικανός Πρόεδρος προκαλεί εικονική κρίση και πόλεμο στα Βαλκάνια για να συγκαλύψει σεξουαλικό σκάνδαλο. Την ταινία επαλήθευσε ο Clinton με τον πόλεμο στο Κοσσυφοπέδιο ένα χρόνο μετά το σκάνδαλο της Μόνικας. Και την σκηνή του "Independence Day", όπου ο Πρόεδρος κατεβαίνει από ελικόπτερο με zoom στο προπορευόμενο σκυλάκι του, υιοθέτησε ο Bush με πρωταγωνιστή το διάσημο σκύλο Barney. O Bush θα μπορούσε επίσης να ειδωθεί ως αντιγράφων τον Jim Carrey, που αφού έγινε γνωστός για ρόλους σε ταινίες, όπως ο "Ηλίθιος και ο Πανηλίθιος" έπαιξε και στην ταινία "Bruce Almighty", όπου και κλήθηκε απ' το Θεό να γίνη "θεός για μια βδομάδα". Με την ίδια παιδαριωδία θεώρησε και ο απερχόμενος Πρόεδρος τον εαυτό του ως Αντιπρόσωπο του Θεού για οκτώ χρόνια, και τον πλανήτη αντικείμενο των αυθαίρετων παιχνιδιών του.

Η αυτοπεποίθηση, πάντως, του απερχόμενου Προέδρου για το προφητικό του χάρισμα με έβαλε σε σκέψεις για το ποιες θα μπορούσαν να είναι οι 10 εντολές που ο θεός (για την ακρίβεια ο θεός του παρά φύσιν συνασπισμού προτεσταντών και ιουδαϊστών) παρέδωσε στον εκλεκτό του Νομίζω ότι ήταν οι εξής:

1) Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου (Είναι ο ασφαλέστερος τρόπος να εκλεγείς πρόεδρος τον Η.Π.Α. παρά την ανικανότητά σου)

2) Ου μοιχεύσεις (Ο τελευταίος Πρόεδρος που την παρέβη ακόμη τρέχει). Αλλά ακόμη και αν μοιχεύσης, τότε προς Θεού...

3) ...Μην ψευδομαρτυρήσεις (Η ηθική της αμερικανικής κοινωνίας μπορεί να συγχωρήσει τον εξολοθρεμό λαών, αλλά όχι τις σεξουαλικές παρεκτροπές. Ευπιστεί στο θέατρο για "ανθρωπιστικές αξίες" που απαιτούν άμεσους βομβαρδισμούς, αλλά εξεγείρεται για ψευδορκίες ενώπιον της Βίβλου και του λαού.)

4) Κάνε στις εταιρείες που σε χρηματοδότησαν αυτό που θα ήθελες να κάνουν οι εταιρείες σε σένα. (Τουτέστιν, προκάλεσε πολέμους που ευνοούν τις πετρελαϊκές και κατασκευαστικές εταιρείες, ώστε αυτές να στηρίξουν και την επανεκλογή σου.)

5) Αγάπα το Ισραήλ ως σεαυτόν (Να θυμάσαι: Οι απαιτήσεις του λόμπι τους είναι σημαντικότερες απ' το -απροσδιόριστο, δυσεξερεύνητο- εθνικό συμφέρον του αμερικανικού λαού)

6) Δεν θα λατρεύσεις άλλον εκτός από εμένα (Υπάρχει μόνο ο θεός στον οποίο εμπιστεύεσαι το δολλάριο. Δεύτερο νόμισμα (λ.χ. Ευρώ) απαγορεύεται ως απόλυτο διεθνές μέσο συναλλαγής. Οι ΗΠΑ είναι το μόνο κράτος που κόβει νόμισμα χωρίς αντιστοιχία με το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν του. Αν αμφισβητηθεί το κύρος του δολλαρίου ως του εσχάτου συναλλακτικού μέσου, τέλειωσες. Γι' αυτό οι υβριστές που πουλάνε πετρέλαιο για Ευρώ (λ.χ. Saddam) πρέπει να δοκιμάζουν τη θεία νέμεση. Έναντι αυτής της νομισματικής προτεραιότητας, όλοι οι διεθνείς οργανισμοί (ΟΗΕ, ΕΕ, ακόμη και ΝΑΤΟ!), είναι δευτερεύοντες. Η συνεργασία μαζί τους προαιρετική)

7) Αν δεν υπήρχε η 11η Σεπτεμβρίου, θα έπρεπε να την εφεύρουμε ("S' il n' existait pas d' 11 Septembre, il faudrait l' inventer", για να παραφράσω τον Βολταίρο)... (Τα σχέδια των "Γερακιών" περίμεναν στο ράφι για την κατάλληλη αφορμή. Και ούτως ή άλλως η 11η ευνοεί τις ρεπουμπλικανικές φοβίες. Αποστρέφει την προσοχή απ' την πτώση της οικονομίας. Καλλιεργεί το σωτήριο πατριωτικό image. Επαληθεύει την "Clash of Civilisations")
8) Μακάριοι οι πολεμοποιοί ("Πόλεμος πατήρ πάντων εστί": Στον Ηράκλειτο το γίγνεσθαι είναι ένας πόλεμος που διεξάγεται με ορισμένη κανονικότητα. Έτσι και στη Νέα Τάξη: Πρέπει να διεξάγονται πόλεμοι με ορισμένη κανονικότητα: 1991 Ιράκ, (1995 Βοσνία-Ερζεγοβίνη, 1998 Ιράκ- Σουδάν- Αφγανιστάν), 1999 Σερβία, 2001 Αφγανιστάν, 2003 Ιράκ. Πέρα από τις πολλές αναγκαίες, αλλά όχι επαρκείς αιτίες, παραμένει ο ένας αποχρών λόγος: Τα λόμπι των πολεμικών βιομηχανιών απαιτούν πολέμους σε τακτά χρονικά διαστήματα. Για να χρησιμοποιείται η σύγχρονη τεχνολογία, αλλά και να αγοράζεται υπό καθεστώς ανάγκης από τα "συμμαχικά" κράτη. Δεν έχει φθάσει η στιγμή που η οικονομία θα απελευθερωθεί απ' τον πόλεμο. Επιπλέον, πρέπει και να δοκιμάζονται σε κανονικές συνθήκες τα τελευταία μοντελάκια με θεατή όλον τον πλανήτη (από τον καιρό της Χιροσίμας και του Ναγκασάκι, της επιτυχούς πρόβας με θεατή την "σύμμαχο" ΕΣΣΔ). Αλλά και να γίνουν κάποιες μακρινές χώρες (και- βεβαίως- η Γεωγραφία δεν είναι απαραίτητη για τον πλανητάρχη- θα την μάθη βομβαρδίζοντας), πυρηνικοί σκουπιδότοποι του πλανήτη, για απόβλητα που είναι πολύ ακριβό να αποθηκευθούν)

9) Φτιάξε τον κακό και ρίξτον στον γιαλό (Φτιάξε τον "bad guy". Θα σου χρησιμεύσει δυο φορές! Ένας δικτάτορας μπορεί να καταπιέσει το λαό του και να τον σύρει σε πόλεμο που σε συμφέρει (λ.χ. Saddam με Ιράν). Μπορεί να αποτελέσει ευνοικό συνομιλητή στην κατάλληλη στιγμή (Milosevic το 1995). Εκπαίδευσε τον τρομοκράτη και βλέπουμε (λ.χ. bin Laden εναντίον σοβιετικών). Κι όταν τον ξεζουμίσεις και δεν σου χρησιμεύει πια, επικαλείσαι τον ανθρωπισμό και τα δικαιώματα του λαού του, για να επέμβεις (λ.χ. Milosevic, Saddam). Μετά την ήττα του καλύτερα να τον αφήσεις, για να πλανιέται σαν απειλή, ώστε να επεκτείνεις την παρουσία και εκμετάλλευσή σου (λ.χ. Saddam, bin Laden). Κι άμα τελειώσει η διπλή χρησιμότητα, τότε μόνο τον ξεφορτώνεσαι και ψάχνεις άλλον.)

10) Ζήτα συγχώρεση απ' τους διπλωμάτες και τους δημοσιογράφους, μόνο αφού τους σκοτώσεις. (Σε κάθε πόλεμο που ανοίγεις από θέση ισχύος, πάντα να τεστάρεις μέχρι πού "σε παίρνει". Σήμερα βομβάρδισε την κινεζική πρεσβεία (Βελιγράδι 1999), αύριο τους Ρώσους διπλωμάτες (Ιράκ 2003). Το "sorry" έχει ελάχιστο πολιτικό κόστος. Οι στόχοι σου βέβαια είναι "αποκλειστικώς" στρατιωτικοί, πολιτικοί και οικονομικοί. Αλλά στις "παράπλευρες απώλειες" ένταξε και "ψυχολογικούς" στόχους με συμβολική σημασία: Μαιευτήρια. Γιατρούς. Και δημοσιογράφους. Μπορείς πάντα να τα φορτώσεις σ' έναν αποδιοπομπαίο τράγο, λ.χ. στις Μυστικές Υπηρεσίες που σου δωσαν λάθος χάρτη ή στον φαντάρο που ένιωσε απειλημένος κ.ο.κ.)

Και με τον Obama τι γίνεται; Η ταινία έχει καλό trailer. Είναι πιασάρικη, έχει και κοινωνικό προβληματισμό, γενικά είναι από αυτές που πάνε καλά στα Όσκαρ. Το θέμα είναι και αν θά 'χει happy ending! Προς το παρόν να πω ότι για μένα έχει μόνο σασπένς!...

W. (2008) (15 στα 20)

Οι Αγγλοσάξονες του φιλελεύθερου καπιταλιστικού Διαφωτισμού προπαγάνδιζαν το σύνθημα "private vice, public virtue". (Δηλαδή όσο εγωιστικά και αντι-χριστιανικά προωθήσεις το δικό σου ατομικό συμφέρον, τόσο θα προκύψει το καλύτερο για την δημόσια κατάσταση, μέσα σε μια κοινωνία και οικονομία δίχως παρεμβατισμό, που αφήνει τους "φυσικούς" νόμους της οικονομίας να κάνουν την δουλειά τους). Το νόημα της ταινίας με μια φράση θα την περιέγραφα αντιστρέφοντας το κλασικό αγγλοσαξονικό σλόγκαν. Δηλαδή "private virtue, public vice". Δηλαδή, όσο στην προσωπική σου ζωή προσπαθείς να διακατέχεσαι από ιδεώδη στην προκειμένη περίπτωση των σφηκών WASPs (White Anglo-Saxon Protestants) "χριστιανικά" και "ηθικά", τόσο άμα γίνεις υψηλόβαθμος πολιτικός και ασκήσεις πολιτική βάσει αυτών θα φέρεις τον όλεθρο για όλους! Ναι, η ταινία μας δείχνει έναν George W. Bush βασικά καλοπροαίρετο. Είναι reborn, έχει κάποιους σκοπούς, κάποια πιστεύω και αυτά προσπαθεί να προωθήσει. Βέβαια, πιθανόν με μια διαδικασία ίσως και ψεμμάτων που λέει στον εαυτό του, ή που έχει ήδη πει στον εαυτό του πριν αρχίσει να συλλογίζεται. Αν συλλογίζεται...Γενικώς, είναι μάλλον η αφέλεια, η βλακεία, η άγνοια κινδύνου που τον καθιστούν εγκληματία, κι όχι η κακή πρόθεση.
Κοιτάξτε, να το πω όσο γίνεται σύντομα, επειδή αυτή η ταινία πραγματικά δεν αξίζει να της αφιερώσω σεντόνι.
Στα καλά της ταινίας: Δεν δαιμονοποιεί τον Bush. Δεν ξέρω αν συμφωνείτε μαζί μου. Όλοι ξέρουμε πόσο καταστροφική ήταν η οκταετία Bush. Τι θα κερδίζαμε από το να τον έχουμε ως σάκο του μποξ σε μία ταινία; Θα ήταν πολύ κοινότυπο, πολύ προβλέψιμο!...

Οι εικόνες που δείχνει η ταινία σε μεταφέρουν κάπως σε αυτήν την μέσα Αμερική, την βαθύτερη ενδοχώρα που ψηφίζει τους Ρεπουμπλικάνους. Είναι σημαντικό αυτό και σε βοηθά αρκετά να καταλάβεις την ψυχολογία όλων αυτών των πολυπληθών ψηφοφόρων του Bush. Δεν είναι αυτονόητο! Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε Νέα Υόρκη και Λος Άντζελες στις ταινίες, και το να δούμε και την μέσα Αμερική έχει το ενδιαφέρον του. Προσωπικά, αισθάνθηκα να καταδύομαι όντως σε αυτήν την αμερικάνικη ζωή στο Τέξας και αλλού, στους έρωτές τους, τα μεθύσια τους, τις γιορτές τους, τις συναναστροφές τους, τα σπίτια τους... Η ταινία μου έδωσε ένα γερό αίσθημα του being there... Γι' αυτό της βάζω αυτόν τον συγκριτικά μεγάλο βαθμό. Συν για την πολύ καλή κατά την γνώμη μου ερμηνεία του Josh Brolin, που μας έδωσε παραστατικότατα την αμηχανία και νευρικότητα της βλακείας!

Στα μείον (μάλλον μ' έχει επηρεάσει ο κουλτουρόσουπας...): Γελάς. Αλλά πολλές φορές δεν ξέρεις αν γελάς με τους μπουσισμούς και τα μαργαριτάρια του Προέδρου, ή αν γελάς με τις προχειρότητες και τους ερασιτεχνισμούς της σκηνοθεσίας του Oliver Stone. Πολλές φορές είναι γελοία η ίδια η ταινία και όχι το θέμα της.

Επίσης, υποτίθεται ότι η ταινία θα μας έκανε να καταλάβουμε καλύτερα τον George W. Bush, αλλά προσωπικά δεν έμαθα απολύτως τίποτα που δεν ήξερα ήδη. Η σχέση με τον πατέρα Bush, ήταν κατά την γνώμη μου σε ένα πολύ απλό επίπεδο...

25/11/08

Καταμέτρηση Ψήφων: Vicky Cristina Barcelona & Blindness

Στην ψηφοφορία για το "ποιος είναι ο ερωτικός σας τύπος", σε σύνολο 16 ψήφων, έλαβαν:
1) Duo Cristina & Maria-Elena 4
2) Bardem 3
-) Barcelona 3
4) Vicky 2
5) Από 1, η Cristina, ο Doug, το τρίο Vicky-MariaElena με περίστροφο και ο Woody Allen.
9) 0 για Bardem πακέτο με Penelope.

Αξιοσημείωτα: Η Vicky πέρασε την Cristina! Μπράβο στο αουτσάιντερ Rebecca Hall! Η Barcelona θριάμβευσε, κοντράροντας τα φαβορί Bardem και Duo! Μαυρίστηκε ο Bardem ως πακέτο με Penelope... (Που σημαίνει ότι δεν βρέθηκε ακόμα γυναίκα (ή μπάι) που να είναι διατεθειμένη/ος να μοιραστεί τον Bardem! Τουλάχιστον όχι μεταξύ των αναγνωστριών/ών του "Φαντάσματος". Ναι, πρέπει να παλέψω πολύ ακόμη για την διάδοση της ερωτικής απελευθέρωσης και του σεξουαλικού αλτρουισμού...). Γενικά τα φαβορί επιβραβεύτηκαν, αλλά και τα αουτσάιντερ δεν μαυρίστηκαν...Χάρηκα και για τον Doug, το παλληκάρι, πήρε κι αυτός μια ψήφο, να μην μείνει παραπονεμένος...

Στην ψηφοφορία για το αν είναι μη πολιτικά ορθός ο τρόπος που παρουσιάζονται οι τυφλοί απ' τον Mereilles, είχαμε 3 ψήφους στο όχι, 1 στο ναι, 1 στο ναι μεν αλλά ποιητική άδεια, και 5 στο "έχω μια σκασίλα"! Κανονικά, θα σας είχα κατακεραυνώσει για την μη ευαισθησία σας σε θέματα πολιτικής ορθότητας. Αλλά απ' όταν είδα το "In Bruges", έχω αλλάξει στάση. Λέω, λοιπόν, αντ' αυτού να διοργανώσω μεταξύ των αναγνωστών ένα casting. Ο νικητής θα προταθεί για τον ρόλο του Collin Pharell στο sequel του "In Bruges", το"In Liege" (η άλλη βαρετή πόλη του Βελγίου)... Είστε μέσα;

Gomorra (2008) (18 στα 20)

Πολύ καλή δουλειά! Ένα "hyperlink" έργο στα καλύτερά του! Μ' αρέσει ο ρεαλισμός του, μ' αρέσουν οι πατσοκοιλιές των νοτιοϊταλών, τα ξεθωριασμένα χρώματα. Μην ακούτε αυτούς που λένε ότι είναι απλά ντοκιμαντερίστικο και βαρετό. Η ταινία πέρα από την αξία της ως καταγραφή γεγονότων (σημειωτέον ότι για τον συγγραφέα του βιβλίου Σαβιάνο έχει εκπονηθεί συμβόλαιο θανάτου), έχει και πολύ μεγάλη καλλιτεχνική αξία, με εξαιρετικό ντεκουπάζ. Για την καλλιτεχνική αυτή αξία με κάλυψαν πλήρως τα κείμενα των Kioy, Γιώργου Μπουκάτσα και Αχιλλέα και αισθάνομαι ότι δεν έχω κάτι να συμπληρώσω... Δείτε την οπωσδήποτε!

"Άντε, και για την πρώτη μας δολοφονία, η Καμόρα μας υποσχέθηκε ομορφότερα μποξεράκια!"...

20/11/08

Το Σύμπλεγμα Baader Meinhof (2008) (16 στα 20)

Εφαρμόζοντας το "αρχή σοφίας ονομάτων επίσκεψις", προτείνω να δούμε λίγο τον τίτλο της ταινίας. Αν μιλούσαμε για RAF (Rote Armee Fraktion= Φράξια Κόκκινος Στρατός), τότε θα ασχολούμασταν ίσως με τις πολιτικές προϋποθέσεις της (τρομοκρατικής έστω) στράτευσης, τις τακτικές του αντάρτικου πόλεων, τα διλήμματα. Κάνοντας λόγο για "der Baader Meinhof Komplex" (=To Σύμπλεγμα Baader-Meinhof), το θέμα υποβαθμίζεται σε μια προσωποπαγή ομάδα ή συμμορία γύρω από κάποιον Baader και κάποια Meinhof. Πράγματι, στην ταινία εγώ κάτι τέτοιο κυρίως είδα, κάποια πρόσωπα-σύμβολα-θρύλους για κάποιες χρονικά περιορισμένες γενιές γερμανικής νεολαίας, όπως ας πούμε πέρσι είχαμε δει τον Jesse James ως σύμβολο-θρύλο για κάποιες γενιές Αμερικανών. Ή, για να το πω κι αλλιώς, είδα στην ταινία μια συμμορία πολύ σικ και στιλάτη, συσπειρωμένη γύρω από έναν αρχι-τρέντι Baader, όπως η Συμμορία των 11 (Ocean's Eleven) είναι μαζεμένη γύρω από τον αρχι-τρέντι Daniel Ocean- George Clooney. Και οι δύο συμμορίες των πρόσφατων ταινιών κάνουν χοντρά κόλπα με σχετική άνεση, με cool ύφος, χωρίς να φαίνεται ότι πρέπει να επιστρατεύσουν το μέγιστο των δυνάμεών τους.
Baader's Eleven?

Γιατί επιμένω στο θέμα του ονόματος? Γιατί νομίζω ότι τα ονόματα δεν είναι ουδέτερα ή αθώα. Στην δεκαετία του '70 το όνομα "Baader Meinhof Komplex" ήταν ένα όνομα που επιλεγόταν βασικά από τους καθεστωτικούς μηχανισμούς, είτε αστυνομικούς, είτε μιντιακούς, προφανώς για να υποβαθμίσει τον πολιτικό χαρακτήρα της οργάνωσης, ενώ η ίδια η οργάνωση ουδέποτε επέλεξε να αυτο-ονομαστεί έτσι. Και το πρόβλημα στην ταινία, δεν είναι βέβαια το όνομα καθ΄ εαυτό. Είναι ότι το όνομα συμβαδίζει με ένα σημαντικό έλλειμμα πολιτικού στοχασμού. Λ.χ. 1) οι διαφωνίες μεταξύ των μελών στην φυλακή παρουσιάζονται σαν ξεκατινιάσματα ανάμεσα σε δύο ελαφρώς bitchy γκόμενες (Meinhof και Ensslin), 2) στην αρχή εξαίρεται ο διεθνής παράγων της διαμαρτυρίας ενάντια στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, αλλά υποβαθμίζεται ο εσωτερικός παράγων, ότι ετίθεντο θέματα συνέχειας μεταξύ του μεταπολεμικού καθεστώτος της Γερμανίας και του αντίστοιχου ναζιστικού, τα οποία είχαν διογκώσει την λαϊκή και φοιτητική διαμαρτυρία.









Bruno Ganz: Από "Hitler", αρχηγός της μεταπολεμικής Γερμανικής Αστυνομίας! Κάτι τέτοια έβλεπε η RAF... (Αστειεύομαι προφανώς)...

3) Υπάρχει σαφές έλλειμμα στις ερμηνείες, για το οποίο σαφώς φέρει την ευθύνη ο σκηνοθέτης. Ο Baader του Moritz Bleibtreu είναι ένα enfant gate, ένα κακομαθημένο παιδί, που εκνευρίζεται όταν οι Άραβες δεν τον αφήνουν να παίξει με τα όπλα τους κατά βούληση, που προτιμά να κλέβει Porsche, επειδή αυτές ταιριάζουν καλύτερα με τα τρέντι ρούχα του. Το ζεύγος του με την Gudrun Enssling (Johanna Wokalek) είναι σαν το ζευγάρι της πιο μάγκισσας του high-school, που ενώ προηγουμένως ήταν το καλό κορίτσι του (πάστορα) μπαμπά, τώρα αποφασίζει να ξεπορτίσει, και τα καταφέρνει φτιάχνοντάς τα με τον αρχι-μάγκα του ίδιου Λυκείου. (Σαν να λέμε η Kelly του "Χτυποκάρδια στο Beverley Hills", που τα φτιάχνει με τον Dylan). Τώρα, όμως, όλες την ζηλεύουν κι έτσι αυτή πρέπει κατά κανόνα να υπενθυμίζει την βασική κυριότητά της πάνω στον Baader, έστω και εν μέσωι "κοινογαμίας" (έτσι ονομάζεται απ' τον Πλάτωνα στην "Πολιτεία" η σοσιαλιστική σεξουαλική κοινοκτημοσύνη). O Bleibtreu είναι λίγο υπερβολικά μπούλης, δεν δείχνει πουθενά να διαθέτει επιτελικά προσόντα για τον σχεδιασμό τέτοιων επιχειρήσεων. Όπως και η πολυαγαπημένη μου Martina Gedeck μου φαίνεται ως μια υπερβολικά αναιμική και λυρική μεγαλογκόμενα, για να είναι η Meinhof. Από τις ερμηνείες μου άρεσαν μόνο η Johanna Wokalek (Enssling) και η Nadja Uhl (Brigitte M.), που αυτό που παίξανε, έστω κι αν μονοδιάστατο, το παίξανε με πάθος και πείσμα! Και βέβαια δεν αμφισβητώ ότι μπορεί κι ο πραγματικός Baader να είχε κάποιες από αυτές τις ιδιότητες του σεξιστή, φωνακλά, ελαφρώς υστερικού κτλ. Όπως για τον Γιωτόπουλο λέγανε ότι ήταν ένας κοινωνικά γοητευτικός συνδαιτυμών στα μπουρζουάδικα σαλόνια, κολλητάρι με ζωγράφους και φιλοσόφους στο Παρίσι κτλ. Αλλά δεν μπορώ να πιστέψω ότι στο Γερμανικό κράτος αλώνιζε μια οργάνωση που παρουσιάζεται στην ταινία να είναι πιο ερασιτεχνική κι απ' την 17 Νοέμβρη των αδελφών Ντάλτον-Ξηρών!
4) Παραμένουν τα βασικά προβλήματα της ταινίας που έχουν συζητηθεί πολύ. Τα λευκά κελλιά που παρουσιάζονται ευρύχωρα με βιβλιοθήκες, τηλεοράσεις, ραδιόφωνα, κ.ά. σίγουρα καλύτερα από την γκαρσονιέρα μου. Η υιοθέτηση της εκδοχής της "αυτοκτονίας" των μελών της οργάνωσης στην φυλακή, σε ένα σημείο που η ταινία έπρεπε να είναι πιο αποφατική. Η δίκη παρουσιάζεται εξαιρετικά χαλαρή. Ο επικεφαλής αστυνομίας πολύ καλός με βαθιά κατανόηση των τρομοκρατών. Και οι "κακοί" του καθεστώτος είναι συνήθως μεμονωμένα παρανοϊκά ή ηλίθια άτομα.
Τα παραπάνω σημαίνουν μήπως ότι πρόκειται για μια ταινία "παραγγελιά" που έχει σκοπό την συστηματική δυσφήμηση της RAF και την αμαύρωση κάθε έννοιας πολιτικής στράτευσης; Νομίζω, κάθε άλλο! Η ταινία, παρά το πολιτικό έλλειμμά της, δεν επιτρέπει νομίζω καθόλου τις "θεωρίες συνομωσίας" που ακούει κανείς να αναπτύσσονται μεταξύ του πάντα καχύποπτου ελληνικού κοινού.
Να πω το αίσθημά μου: Το πρώτο μέρος της ταινίας δονείτο από έναν σαρωτικό επαναστατικό παλμό. Ως προς τα ουσιώδη: Υπάρχει στην ταινία η καταγγελία των γερμανικών μίντια της εποχής, γύρω από τους ομίλους του Bild και του Spiegel, υπάρχει η κατάδειξη των εγκλημάτων στο Βιετνάμ και την Μέση Ανατολή, αλλά και η εσωτερική καταπίεση στην Γερμανία. Θεωρώ ότι δεν μπορεί κανείς να τα παραβλέψει αυτά και να πει με ελαφρά καρδιά ότι πρόκειται απλώς για μια ύπουλη νεο-καθεστωτική δυσφήμηση της πολιτικής στράτευσης.
"Ήρεμα, ήρεμα, δεν είμαι τρομοκράτης, ήρεμα, ήρεμα, είμαι το θύμα μιας αγάπης!".

Πιστεύω ότι ο σκηνοθέτης κατέβαλε κάποιες φιλότιμες προσπάθειες να χωρέσει πολλές αντιτιθέμενες απόψεις. Εγώ αυτό που κυρίως θέλω να κρίνω είναι το πώς από κάποιο σημείο και πέρα μες στην ταινία υποβαθμίζεται η πολιτική προβληματική για να δώσει την θέση της στο εύκολο δράμα και την συναρπαγή των αισθήσεων.
Με μια φράση αυτό που βλέπουμε στην ταινία θα το περιέγραφα ως εξής: Μια ωραία παρέα έγκαυλων νέων που σε μια στιγμή ωραίας καψουρεμένης μέθης τα σπάνε όλα, και μετά ξυπνώντας το άλλο πρωί στο hang-over τους, ανακαλύπτουν ότι έχουν κάνει και σοβαρές ζημιές...
Οφείλω να ομολογήσω ότι τα αισθήματά μου είναι ανάμεικτα. Ο μπιτάτος ρυθμός της ταινίας, το εντυπωσιακό μοντάζ, η μουσική, μπορεί και να ειδωθούν ως πολύ επιτυχημένα. (Αν και εδώ θα ταίριαζε γάντι η ατάκα που χρησιμοποίησε ο Ηλίας Δημόπουλος για άλλη ταινία ότι, αν την θυμάμαι καλά, ο σκηνοθέτης "κάνει πολύ μοντάζ και λίγη σκηνοθεσία"). Σε ορισμένα σημεία η ταινία έβγαζε γνήσιο ερωτισμό, απελευθέρωση. Λ.χ. η σκηνή που έρχεται ο δαρμένος από τους καθεστωτικούς εξουσιαστές και τον φιλοξενεί η Enssling στην μπανιέρα της, και μετά ο Baader του δίνει από πάνω και το πέτσινό του για να δείξει τον διττό συνδυασμό κοινογαμίας και κοινοκτημοσύνης (κι όλα αυτά σε έναν δαρμένο κακομοίρη) σίγουρα θα είναι αυτήν την χρονιά στο Top 10 από τις ερωτικές φαντασιώσεις μου με κινηματογραφική προέλευση!!!
Σίγουρα, πιστεύω ότι η ταινία μάλλον εντείνει σε ένα σύγχρονο νέο, ακόμη και ανενημέρωτο, την επιθυμία για πολιτική επαγρύπνηση, παρά την αποθαρρύνει.
Και σίγουρα θα μου μείνουν από την ταινία το τόσο ερωτικό σαν λαγού άτσαλο πρόσωπο της Johanna Wokalek (1η φωτογραφία), με την τόσο υποδαυλιστική άγαρμπη εφηβική ομορφιά της. Το τόσο λυρικό καθάριο πρόσωπο της Nadja Uhl (2η φωτογραφία), στις πολύ συγκινητικές στιγμές, όταν βγαίνει από την φυλακή με την πεντάχρονη στέρηση από σεξ και οπλοφορία. Όπως, βέβαια, επιβεβαίωσα την μεγάλη μου αγάπη για τις σεσημασμένες "τρομοκράτισσες" Alexandra Maria Lara (3η φωτογραφία) και Martina Gedeck.
Όπως και ήταν εξόχως ερωτικά τα σώματα της ιδεολογίας της φυσικότητας των '7ος, σώματα αφράτα με στρογγυλές κοιλιές και αιδοία θάμνους- σήματα κατατεθέντα της εποχής, εξίσου όπως και οι Citroen-βάτραχοι, τα ουτιδανά Fiatάκια και τα Renault 5.
Να πω μόνο τι φοβάμαι:
Φοβάμαι να μην εξοβελιστεί παντελώς το (πολιτικό) πραγματικό για χάρη του φαντασιακού. Γιατί κάπου, όταν βλέπεις

στην ταινία τριφασικές μουνάρες με καυτά μίνι να γαζώνουν μπάτσους με οπλοπολυβόλα, κάπου απορείς μήπως βρίσκεσαι στην λάθος ταινία, μήπως είσαι στους "Άγγελους του Charlie"...






Οι Άγγελοι του Baader

Τελικά, για να τελειώσω, όπως άρχισα, με μια "ονομάτων επίσκεψιν" (κατά Αντισθένην), έχουμε στην ταινία κάποιο "Komplex", αλλά δεν ξέρω το κόμπλεξ ποιου; Είναι το κόμπλεξ των "Baader-Meinhof"; Ή μήπως είναι τα κόμπλεξ της σύγχρονης Γερμανίας, με την λιγότερη δυνατόν μειωτική έννοια του όρου. Μιας Γερμανίας που προσπαθεί να ξορκίσει τους δαίμονές της με το να μας πείσει, ας πούμε ότι... Ήταν καταπιεστικό το καθεστώς της Ανατολικής Γερμανίας, αλλά υπήρχε και λανθάνουσα ανθρωπιά (Das Leben der Anderen), και κάποια καλά που δεν τά 'βρισκες στον παραδίπλα καπιταλισμό (Goodbye Lenin)... Ήταν εγκληματικός ο ναζισμός, αλλά κάνανε εγκλήματα κι οι Σύμμαχοι, κι ο Hitler ήταν κι αυτός άνθρωπος, όχι διάβολος ή madman, όπως μας τον παρουσιάζουν (Der Untergang). Τελικά, την ταινία μάλλον την αντιλαμβάνομαι σ' αυτό το σύγχρονό μας πλαίσιο "ξορκίσματος των δαιμόνων" από τους Γερμανούς. Και τα τρωτά της δεν νομίζω ότι είναι μια σκευωρία δυσφήμησης της πολιτικής στράτευσης, όπως είπαν πολλοί στην Ελλάδα... Αλλά μάλλον μια προσπάθεια να ειπωθεί ότι: Ναι, η Γερμανία είχε καταπιεστικούς κατασταλτικούς μηχανισμούς, αλλά κοιτάξτε και τι επίπεδο στις φυλακές της! Ναι, ήταν σύμμαχος των Αμερικανών, αλλά μέσα ο λαός έβραζε για τα εγκλήματα σε Βιετνάμ και Μέση Ανατολή! Κ.ο.κ.
"Άντε, και στις επόμενες Απόκριες, θα ντυθώ Che Guevarra!".

9/11/08

Ο Bond του Craig: "Καινοτομία" ή επιστροφή στις πηγές του Ian Fleming?



Kλείνω το μινι-αφιέρωμα Bond με αυτήν την διερώτηση. Γίνεται πολύς λόγος για το πώς ο Bond των Craig/ Haggis ανανέωνει την σειρά ή και την ανατρέπει. Γίνονται συγκρίσεις με την σειρά "Bourne" με Mat Damon, αναφορές στην political correctness, τον ρεαλισμό και την ανθρωπιά του νέου Bond, ως έναυσμα για να επιχαίρουν κάποιοι και να αγανακτούν άλλοι. Αυτό που λέγεται λιγότερο είναι ότι έχουμε επίσης μια επιστροφή στον πρωταρχικό ήρωα των μυθιστορημάτων του Ian Fleming, από τον οποίο η κινηματογραφική σειρά αυτονομήθηκε.

Έκανα από περιέργεια μια γρήγορη ανάγνωση του πρώτου από τα 14 μυθιστορήματα της σειράς του Fleming, δηλαδή του Casino Royale, και διαπίστωσα τα εξής ενδιαφέροντα:

Όταν ερωτάται ο Bond πώς κατάφερε να γίνει 00, απαντά πως δεν ήταν ιδιαίτερα δύσκολο, απλώς χρειάζονταν ανθρώπους που να είναι έτοιμοι να σφάξουν κάποιον. Και δεν ήταν εύκολο να βρεθούν τέτοιοι άνθρωποι. Καμία περηφάνεια, καμία αυταρέσκεια. Ένας Bond με ώριμη ταπεινοφροσύνη, που διατηρεί ωστόσο την ελάχιστη απαραίτητη απόσταση από τον κυνισμό, με συναίσθηση της ματαιότητας. Ο Bond παρουσιάζεται ως ένα είδος χασάπη. Έπρεπε να κάνει τους δύο φόνους, όπως και στην πρόσφατη ταινία. Στο μυθιστόρημα, όπως και στην ταινία, ο πρώτος φόνος γίνεται με πιστόλι μακρόθεν και χρειάζεται μία μόνο σφαίρα. Εκεί ο Bond θεωρεί ότι είναι πολύ εύκολο τελικά να περάσεις αυτό το βήμα που χωρίζει την πρότερη μακαριότητα του αθώου από τον φόνο. Ο δεύτερος, όμως, φόνος (και οι δύο μες στον Β' Παγκόσμιο) πρέπει να γίνει με μαχαίρι, είναι αρκετά χασάπικος, και προκαλεί τον αποτροπιασμό του Bond. Θεωρώ ότι η ταινία Casino Royale αποδίδει με μεγάλη πιστότητα το πνεύμα του μυθιστορήματος του Fleming σε αυτά τα δύο γεγονότα.

Αν και χασάπης, ο Bond του μυθιστορήματος έχει και το σικ και τον κοσμοπολιτισμό, και το gambling και τον ερωτισμό της κινηματογραφικής σειράς παρέα με την σκληράδα και τον τσαμπουκά. Τι δεν έχει? Δεν είναι ξερόλας. Δεν κάνει ψυχαναγκαστικό σεξ σε κάθε δυνατή ευκαιρία. Δεν έχει εκ των προτέρων έτοιμες τις ατάκες. Δεν έχει εκ των προτέρων έτοιμη την λύση σε όλα τα διλήμματα, σε όλους τους ηθικούς ενδοιασμούς, σε όλες τις συναισθηματικές περιπλοκές. Με λίγα λόγια είναι ένας Bond ανοιχτός, μετεωριζόμενος. Θα μπορούσα, λοιπόν, να τιτλοφορήσω το παρόν ποστ και ως "ο ανοιχτός Bond και οι εχθροί του", παραφράζοντας την έκφραση του Popper.

Θέλω να καταλήξω στο εξής: O Craig είναι ο Bond του μυθιστορήματος του Fleming, και ίσως μόνο αυτός από τους έξι ηθοποιούς που τον υποδύθηκαν. Ίσως θα μπορούσα να πω το ίδιο και για τον Sean Connery, αλλά κυρίως των δύο πρώτων ταινιών, του Δρος Νο, και του "Από Ρωσία με αγάπη", που ήταν και οι δύο μόνες ταινίες που πρόλαβε να δει ο Fleming πριν εκδημήσει. Ποια είναι τα κοινά του Craig με τον μυθιστορηματικό Bond? Και οι δύο είναι σκληροί, βαράνε πολύ, αλλά και οδύνονται και ματώνουν. Και οι δύο έχουν συναισθηματική εξέλιξη που δεν είναι a priori διαγεγραμμένη. Και οι δύο παλεύουν μεταξύ μιας πολύ έντονης αίσθησης καθήκοντος και της ανθρωπιάς τους (που στην περίπτωση του μυθιστορηματικού έχει χαλκευτεί μέσα στον Β' Παγκόσμιο). Ο Sean Connery κατά την γνώμη μου δεν υπήρξε ποτέ ο Bond του μυθιστορήματος Casino Royale, αν και θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι υπήρξε ο Bond των υπόλοιπων μυθιστορημάτων. Και βέβαια, σιγά σιγά η επιτυχία της ταινίας οδήγησε σε μια τυποποίηση, που έφτιαξε μια συνταγή, που θεωρώ ότι είναι άσχετη με την λογοτεχνική προέλευση του Bond. Μερικά ενδεικτικά στοιχεία της συνταγής για να καταλαβαινόμαστε: Οι γκατζετιές, ότι στο τέλος θα υπάρχει ένα κρεσέντο στην βάση του κακού σε κάποιον τουριστικό προορισμό, ότι θα υπάρχει πάντα το δευτερεύον Bond κορίτσι που θα θυσιαστεί, σε αντίθεση με το πρωτεύον που θα μείνει στους τίτλους του τέλους, οι μονομαχίες με δευτερεύοντα κακό-μπράβο-φουσκωτό ως προανάκρουσμα για την τελική μονομαχία με τον πρωτεύοντα κακό, που χρησιμοποιεί περισσότερο την ευφυία και τεχνολογική υπεροχή του, τα αεροπλάνα και πτώσεις χωρίς αλεξίπτωτο, τα οχήματα κ.τ.λ. Αυτή η τυποποίηση ήταν φυσικό μετά την καθιέρωση της επιτυχίας να αφυδατώσει την έμπνευση και τον αυθορμητισμό των Bond, και τώρα παρουσιάζεται ως "καινοτομία", αυτό που εν πολλοίς είναι η μήτρα του Bond, καθώς τα μυθιστορήματα του Fleming ναι μεν έδωσαν τα εναύσματα για την συνταγή, αλλά δεν την περιείχαν στην ολοκληρωτική επιβολή της.
"My name is Fleming... Ian Fleming!"...

Δύο περιπτώσεις στις οποίες η ταινία Casino Royale αποδίδει πιστά το πνεύμα του ομώνυμου μυθιστορήματος και δεν "νεωτερίζει", όπως μπορεί να θεωρηθεί.
α) Ο βασανισμός του Bond έως κινδύνου ευνουχισμού από τον Le Chiffre. Όχι, δεν είναι παιγνιώδης αμφισβήτηση του ανδρισμού του Bond, ώστε να μην θεωρείται πια φαλλοκράτης ματσό. Υπάρχει στο μυθιστόρημα και η έμπνευσή του είναι ακούσματα του Fleming για αντίστοιχα συμβάντα στον Β' Παγκόσμιο, τα οποία μάλιστα αναφέρονται στο μυθιστόρημα. Μάλιστα, πολύ ρεαλιστικά, στο μυθιστόρημα, όταν ο Bond αναρρώνει, αναρωτιέται αν είναι έτοιμος να το κάνει με την Vesper μετά το πάθημα του, και τελικά δοκιμάζει το σεξ μαζί της μεταξύ άλλων για να μπορέσει να διαπιστώσει αν μπορεί και πάλι να λειτουργήσει σεξουαλικά ύστερα από τις καζούρες που τού 'κανε ο Le Chiffre.
Όμως, ο Fleming παρουσιάζει με μια πολύ ευρύτερη ψυχολογική- υπαρξιακή θεώρηση το γεγονός του βασανισμού, η οποία μόνο εν μέρει αποδόθηκε στην ταινία. Πηγή του βέβαια ήταν τα βασανιστήρια του Β' Παγκοσμίου, και σ' αυτό, τηρουμένων των αναλογιών, οι περιγραφές του Fleming έχουν κάτι από την ψυχολογική βαθύτητα των αυτοπαθών Imre Kertesz και Primo Levi, που παρουσιάζουν τους βασανισμούς των Εβραίων από τους Ναζί. Παρουσιάζει, δηλαδή, ο Fleming ότι ο Bond μετά τον πρώτο γύρο βασανιστηρίων, αρχίζει να νιώθει μια συμπάθεια προς τον θύτη Le Chiffre, αρχίζει να εσωτερικεύει την εικόνα που έχει ο θύτης του γι' αυτόν, μέχρι σημείου να αντλεί μια νοσηρή μαζοχιστική ικανοποίηση από τον ευτελισμό και τον πόνο του. Μετά το θάνατο του Le Chiffre και το ξεπέρασμα του κινδύνου, ο Bond μάλλον έχει βρει στην ακραία εμπειρία του πόνου την πρωταρχική συμπάθεια προς όλους τους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου του δημίου του (!), αφού ο πόνος είναι τελικά το ουσιώδες της ζωής, και μόνο σ' αυτόν προσεγγίζεις τους άλλους, όπως θα έλεγε και ο Schopenhauer. Ο Bond έχει φτάσει σε μια ακραία υπαρξιακή αφύπνιση μέσα από τον πόνο, και η έννοια του καθήκοντος χάνει πια το νόημά της. Θεωρεί ότι ο Le Chiffre είναι ένας άνθρωπος, όπως και αυτός, που τους ενώνει ο πόνος, ακόμη κι αν βρίσκεται ο ένας στην θέση του θύτη κι ο άλλος σ' αυτήν του θύματος. Εξάλλου, παρατηρεί ο Bond οι θέσεις αυτές θα μπορούσαν κάλλιστα να είναι οι αντίστροφες. Με αυτά σκανδαλίζει τους συναδέλφους του, που είναι ζντουπ μονολιθικοί Άγγλοι πράκτορες και απορούν με αυτόν τον προβληματισμό που τον οδηγεί στην παραίτησή του. Ο Bond παραιτείται, επειδή λόγωι της ακραίας αυτής εμπειρίας πόνου, αρνείται πλέον να πιστεύει σε good guys και bad guys. Κάτι παρόμοιο, δηλαδή, με αυτό που συμβαίνει στον Ιβάν Ντενίσοβιτς, τον ήρωα του Σολζενίτσιν στα σοβιετικά γκούλαγκ. Τελικά, είναι μόνο μέσα από αυτήν την εμπειρία του πόνου που ο Bond φτάνει στην αγάπη προς την Vesper, στην οποία τώρα έρχομαι.












Ο Bond μάλλον πήρε από τον μπαμπά...

β) Και στο μυθιστόρημα, όπως και στην ταινία, δίνεται με πολλή ευαισθησία, ο έρωτάς τους. Σκέφτονται πώς να είναι για πάντα μαζί, τα παιδιά που θα κάνουν... Τελικά, η Vesper αυτοκτονεί ως μία υπέρτατη πράξη αυτοθυσίας, που θα σώσει και τον νυν αγαπημένο της, τον Bond, και τον πρώην.

(Μερικές ιστορικές σημειώσεις: Στο μυθιστόρημα, ο πρώην αγαπημένος της ήταν Πολωνός, με τον οποίο η Vesper είχε συνεργαστεί στον Β' Παγκόσμιο εναντίον των Γερμανών, αλλά τώρα είχε παγιδευτεί από τους Σοβιετικούς κατακτητές της Πολωνίας. Η οργάνωση που εκβιάζει την Vesper είναι η σοβιετική αντικατασκοπική "SMERSH" (αρκτικόλεξο γα το ρωσικό "θάνατος στους κατασκόπους"-Smert Shpionam), που είναι το πρότυπο τόσο για το S.P.E.C.T.R.E., όσο και για το Quantum των ταινιών. Για χάρη του Πολωνού, που απειλείται με εκτέλεση από τους Σοβιετικούς, η Vesper παίζει το παιχνίδι της διπλής κατασκοπείας αλλά μόλις γνωρίζει τον Bond και τον ερωτεύεται, οι προτεραιότητες αλλάζουν. Σημειωτέον ότι το όνομα "Vesper Lynd" αποτελεί μια γερμανοειδή προφορά του "West Berlin", που ήταν σύμβολο για τους διπλούς πράκτορες. Ο δε Le Chiffre του μυθιστορήματος, τα λεφτά του τα έχει βγάλει ως μεγαλο-νταβατζής (πώς λέμε μεγαλοδικηγόρος?) από μια αλυσίδα μπορντέλων, την οποία όμως αναγκάζεται να κλείσει λόγωι ενός νεόδμητου μεταπολεμικού γαλλικού νόμου περί πορνείας. Οπότε ελπίζει να αναπληρώσει τα χαμένα λεφτά απ' το gambling).

Η αυτοκτονία της Vesper είχε ως σκοπό να σωθεί ο Bond, χωρίς να εκτελεστεί ο Πολωνός, και να βγει η ίδια με τραγικό τρόπο από το αδιέξοδο. Από το επιθανάτιο σημείωμά της, ο Bond συνειδητοποιεί ότι η αγαπημένη του ήταν ένας διπλός πράκτορας, που εξαιτίας της θα είχαν μάλλον χαθεί αρκετοί Βρετανοί πράκτορες, αρκετά μυστικά, αρκετές μάχες μέσα στον Ψυχρό Πόλεμο. Και επιλέγει να "σκανδαλισθεί" γι' αυτήν την ηθική της ατοπία. Καταλαβαίνει ότι γι' αυτόν μάλλον προέχει το καθήκον, η "δουλειά", και όχι ο έρωτας. Σε αυτό διέφερε από την Vesper. Όχι, ο Bond σίγουρα δεν ήταν σαν τον "Άγγλο Ασθενή" που πρόδωσε την πατρίδα του για την αγαπημένη του. Τελικά, επειδή μάλλον δεν μπορεί να διαχειριστεί την συναισθηματική του αναστάτωση επιλέγει την εύκολη λύση: Την δαιμονοποίηση της Vesper. Η Vesper πρέπει να θεωρηθεί ως vilain, με αντίστοιχο good guy τον Bond, επειδή ο τελευταίος δεν μπορεί να χωρέσει την ακραία θυσιαστική της αγάπη. Κι έτσι φτάνουμε στο "the bitch is dead!", που είναι η καταληκτική φράση του μυθιστορήματος. (Αυτή η δαιμονοποίηση της γυναίκας μου θυμίζει έντονα το πώς τελειώνει αντίστοιχα ένα άλλο ποπ φαλλοκρατικό μυθιστόρημα, οι "Τρεις Σωματοφύλακες" του Dumas). To οποίο δεν σημαίνει ότι ο Bond δεν αγαπά την Vesper! Κάθε άλλο! Αλλά σημαίνει ότι δεν την αγαπά, όπως αυτή εκείνον!..Ο Bond κάνει στο εξής οικονομία στα αισθήματά του! Που την πετυχαίνει με το εξής απλοϊκό κατασκεύασμα. Η Vesper ήταν η σκύλα, η προδότρα, και αυτός το καλό παιδί που δεν θα προδώσει πλέον ούτε κατ' επίνοιαν το έθνος του, αλλά θα συνεχίσει στον δρόμο που προηγουμένως σκεφτόταν να παρατήσει. Και δεν τολμάει ούτε στιγμή να γυρίσει το κεφάλι πίσω, γιατί ξέρει καλά πόσο νωπό είναι το τραύμα της Vesper!

(Έχουμε, δηλαδή, το διπλό παράδοξο: Ο βασανισμός του από τον Le Chiffre τον έκανε να συμπαθήσει τον δήμιό του, και να σκεφτεί την παραίτησή του. Ενώ, αντίθετα, η σωτηρία του από την Vesper τον έκανε να την δαιμονοποιήσει, και να συνεχίσει την εθνοσωτήρια αποστολή του. Άβυσσος η ψυχή του άνδρα!?)

Στην ταινία "Casino Royale" βλέπουμε την παραλλαγή ότι η Vesper αφήνει τελικά ένα hint στον Bond, για να πάει να ψάξει τον Mr White του Quantum. (Άλλωστε δεν είναι τόσο σαφές όσο στο μυθιστόρημα ότι πρόκειται για εκούσια και προαποφασισμένη αυτοκτονία ή για το αν η Vesper απλώς εγκαταλείφθηκε στον θάνατο). Έτσι η ιστορία συνεχίζεται και σε δεύτερη ταινία, πιθανόν και σε άλλες ακόμα. Ο τίτλος "quantum of solace" (ελάχιστο ποσό παρηγοριάς/παραμυθίας) της τελευταίας ταινίας ανλείται από ένα διήγημα του Fleming, όπου ο Bond ακούει από έναν (μετα-)αποικιακό αξιωματούχο την ιστορία ενός ζευγαριού, που όταν χάθηκε αυτό το ελάχιστο "quantum of solace" από την σχέση τους, ο άντρας κυνήγησε την πρώην σύζυγό του αδίστακτα έως τον εξουθενωτικό εξευτελισμό της. Η μόνη εμφανής ομοιότητα είναι ότι η δράση είναι στην Λατινική Αμερική (στην Κούβα το διήγημα). Ίσως ο ποιητής να θέλει και να πει ότι ο Bond της παρούσης ταινίας έχει απωλέσει αυτό το ελάχιστο "quantum of solace" (με την έννοια του Fleming), και γι' αυτό είναι όπως είναι... Ας πούμε, όταν έχεις χάσει αυτό το quantum of solace τι να σου κάνει κι η Olga Kurylenko? Πάντως, δεν είναι ότι ο Bond παύει να είναι επιβήτωρ. Την Strawberry Fields μια χαρά την βολεύει, όπως θα διαπιστώσατε. Αυτό που παύει, είναι το να είναι ψυχαναγκαστικός στο να έχει σεξ σε κάθε ευκαιρία. Και ορθώς!

Mε τα παραπάνω, ελπίζω να κατέστησα σαφές το πόσο οι δύο τελευταίες ταινίες είναι κυρίως καταδύσεις στον θεμελιακό Bond του Fleming. Τώρα ως προς το αν είναι και καινοτομίες με πρότυπο τους Αμερικανούς action heroes τύπου Bruce Willis, Stallone κ.τ.ό... Ασφαλώς και είναι σε κάποιο βαθμό. Τα μυθιστορήματα του Fleming δεν έχουν την καταιγιστική δράση των χολυγουντιανών ταινιών, οπότε πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι στον βαθμό που έχουμε στις ταινίες έναν σκληροτράχηλο die hard Bond υπάρχει και η σχετική επίδραση ασχέτως Fleming. Αυτό που θα ήθελα πάντως να τονίσω είναι ότι αυτή επίδραση είναι ένα ελάχιστο updating του κινηματογραφικού ήρωα των πέντε δεκαετιών. Το πρωταρχικό είναι αφενός η επανεύρεση του μυθιστορηματικού ήρωα... Και αφετέρου η εφεύρεση μιας νέας συνταγής από τον Haggis, για έναν νέο politically correct Bond. Θα επιστήσω την προσοχή στα δύο remakes που παρουσιάστηκαν στις δύο ταινίες. Πρώτον, στο Casino Royale βλέπουμε ως αναδυόμενη Αφροδίτη του Botticelli, όχι πλέον μια γκόμενα σαν την Ursula Andress ή την Halle Berry, αλλά τον ίδιο τον Bond αλά Craig! Επιτρέψτε μου να θεωρήσω την συγκεκριμένη σκηνή ως ένα συμπαθούν προς τους γκέι remake του Αφροαμερικανικού remake της Halle Berry (Die Another Day) του πρωτοτύπου της Ursula Andress (Dr No). Τώρα και ο Bond αποτελεί ένα ερωτικό αντικείμενο, και όχι μόνο τα Bond-girls...

Daniel Craig: Sexier than Ursula Andress! (And Halle Berry)...

Συν το remake του Quantum, όπου βλέπουμε το αδικοχαμένο Bond-girl να παθαίνει ασφυξία από τον μαύρο χρυσό, αντί του κανονικού χρυσού, όπως στον "Χρυσοδάκτυλο". Συναφής είναι ο τρόπος που ο Haggis περνά από το ψυχροπολεμικό SHMERSH (που κατά τον Fleming ήταν υπεύθυνο και για την δολοφονία του Trotsky το 1940!) στο νεοταξίτικο Quantum. Εδώ φτιάχνεται μια συνταγή (όπου η επιρροή του "Bourne" ενδεχομένως να υπάρχει, αλλά για μένα δεν είναι κεφαλαιώδης). Το Quantum είναι μια παγκόσμια κλίκα που ευθύνεται για όλα τα δεινά του νεοταξικού οικολογικά (και όχι μόνο) καταρρέοντος κόσμου. Έχει ανθρώπους στις ΗΠΑ, τη Γαλλία, την Ρωσία, την Αγγλία.

Επιμένετε ακόμη ότι ο Sean Connery είναι αξεπέραστος?

Έτσι ένας αντι-αμερικάνος, όπως εγώ, θα δει το υπερθέαμα, χωρίς ενοχές, αφού στο κάτω κάτω ο 007 ανατρέπει ένα αμερικανοκίνητο πραξικόπημα στην Βολιβία. Ένας αμερικανόφιλος από την άλλη, θα χαρεί επίσης με το ότι ο 007 ανθίσταται σε ρωσικές μονοπωλήσεις επί των ενεργειακών πηγών. Ένα αμερικανάκι θα χαρεί με το ότι ξεμπροστιάζεται η υποκρισία του Γάλλου τάχα μου οικολόγου, και έτσι φαίνονται τα πραγματικά αίτια των γαλλικών σπασαρχίδικων για τους Αμερικανούς διαμαρτυριών. Εντέλει, το Quantum βολεύει όλους τους θεατές, προκειμένου να απενεχοποιηθούν σε μια σύγχρονη θέαση των ταινιών James Bond.

Αλλά παρ' όλ' αυτά, θεωρώ αυτό που πέτυχε ο Haggis ως μια μεγάλη επιτυχία!

6/11/08

Αγαπημένες ατάκες: Peninsula

Vesper looked at Bond thoughtfully.
"People are islands", she said. "They don't really touch. However close they are, they're really quite separate. Even if they've been married for fifty years."
Bond thought with dismay that she must be going into a vin triste. Too much champagne had made her melancholy. But suddenly she gave a happy laugh. "Don't look so worried". She leaned forward and put her hand over his. "I was only being sentimental. Anyway, my island feels very close to your island tonight". She took a sip of champagne.
Bond laughed, relieved. "Let's join up and make a peninsula", he said.

Ian Fleming, Casino Royale, chapter 24.

Αφιερωμένο στον διαδικτυακό φίλο Ηλία!

5/11/08

Quantum of Solace (2008) (18 στα 20)

Ο James Bond αντιμέτωπος με την σκιά του..

Από το Casino Royale είχαμε προειδοποιηθεί για το τι πρέπει να περιμένουμε. Ο νέος Bond πλασμένος από τον Craig είναι ένας τύπος που το πάει μέχρι τα άκρα. Δεν είναι ο σουβλάκι κομπλέ με λίγο απ'όλα Brosnan. Είναι ένας τύπος με ασυμβίβαστο πείσμα και τσαγανό, που θα κυνηγήσει τον κακό έως εσχάτων με όση κωλοπηλάλα χρειαστεί, εν ανάγκηι θυσιάζοντας όχι μόνο το shaken not stirred martini, αλλά και το χιούμορ, και το φλέγμα, ακόμη και το σεξ! Ναι, ο νέος Bond δέρνει πολύ και γαμεί σπάνια! Έχει μια ακραία έως κωμική αίσθηση επαγγελματικής ευθύνης: Θα τον σκοτώσει τον κακό, ακόμη κι αν χρειαστεί να κάνει ζογκλερικές ματριξιές (και δη όχι σε εικονικό κόσμο) σε οποιαδήποτε κτήρια, σε οποιοδήποτε χρόνο απαιτηθεί. Αυτό του αφαιρεί την χαλαρότητα ενός Connery, ή ενός Moore, την "ανειμένην δίαιταν" (κατά Θουκυδίδην). Ίσως έτσι να χάνει κάτι από τα ουσιώδη ενός Bond, αλλά κερδίζει σε μια σκληρότητα, που μετά την χλιαρότητα του Brosnan χρειαζόταν. O Craig είναι κατά μια δόση παραπάνω ένας σκληροτράχηλος action hero κατά τα αμερικανικά πρότυπα, ο οποίος θα χτυπηθεί, θα αιμορραγήσει, θα ιδρώσει (και ματώσει) την φανέλα. Δεν βασίζεται καθόλου σε gadgets και εύκολα κόλπα (παρά μόνο στα αυτονόητα και στα ζητούμενα από τις γνωστές απαιτήσεις γκρίζας διαφήμισης). Είναι ένας πιο ρεαλιστικός Bond χωρίς Q και τις σουρεαλιστικές διαθέσεις που είδαμε σε ένα Moonraker ή σ' ένα Die Another Day με διαστημόπλοια, αόρατα αυτοκίνητα κτλ. Όχι, ο Craig χρησιμοποιεί πολύ τα χέρια και τα πόδια του. Ωστόσο, δεν χάνει τον κοσμοπολιτισμό και το σικάτο στυλ, χάνει απλώς την χαλαρότητα. Είναι ένας σκληρός στυλάτος κοσμοπολίτης.

Από το Casino Royale μπήκαμε στον προβληματισμό του prequel. Γνωρίσαμε τον πρώιμο Bond, όταν ήταν άπειρος, παρορμητικός, με διλήμματα και με έναν έρωτα για τον οποίο θα θυσιαζόταν. Υποτίθεται ότι στην Craig σειρά θα γνωρίσουμε αυτήν την εξέλιξη. Το ιδιάζον του Quantum of Solace είναι ότι τον βλέπουμε να απαρνείται ακόμη και την σεξουαλική θήρευση, όντας ίσως υπό την επήρεια του χαμού της αγαπημένης Vesper (Casino Royale). Πράγματι πρόκειται για ένα βαρύ πλήγμα, που θίγει ενδεχομένως τα ουσιώδη του Bond. Αλλά τι να κάνουμε? Μια σειρά που φιλοδοξεί να συνεχίσει πέρα από τις είκοσι ταινίες δεν αρκεί να θυσιάσει το μαρτίνι, πρέπει να θυσιάσει πολύ περισσότερα. Μένει να δούμε αν στην μελλοντική Craig σειρά θα έχουμε μια προσπάθεια σκιαγράφησης μιας ψυχολογικής εξέλιξης του Bond ως εραστή. Πάντως ο έρωτας και η ανασφάλεια του πάνε πολύ του Craig παρά την σκληρότητά του, ή ίσως εξαιτίας της! Ξεχάστε την ανεμελιά και τις ελαφρές καρδιές των προηγουμένων! Ο Craig τα παίρνει όλα πολύ στα σοβαρά! Και τον βρίσκω ως ένα υπέροχο ερωτικό ον που στέκεται εξαιρετικά δίπλα και στην Eva Green και την Olga Kurylenko. Η τελευταία έχει στο Quantum of Solace κάτι από την αφέλεια ενός pin-up girl των '60ς, λόγωι της αφελούς κόμμωσης, του αστεία απλοϊκού ύφους... Με αυτή την έννοια είναι ένα κλασικό Bond-girl. Όμως, η σπάνια γοητεία της και κυρίως το γεγονός ότι ο Craig δεν την καταναλώνει, αλλά στέκεται δίπλα της αδελφικά σχεδόν (σαν ένας Ορέστης δίπλα σε μια Ηλέκτρα), ή με τον άπιαστο ερωτισμό μιας αδελφικής σχέσης, υποδαυλίζουν την επιθυμία και την εξαίρουν σε ένα Bond-girl που αξίζει να μείνει στην ιστορία.
Olga Kurylenko: Το Bond-girl που ο James της έδωσε τα παπούτσια στο χέρι!

Συνολικά, η αποτίμησή μου είναι ότι χάρη στον σεναριογράφο Haggis, που τόλμησε πολύ πιο βαθιές επανατοποθετήσεις του ήρωα από ό,τι τα εφεκτικά ημίμετρα της σειράς Brosnan, και στον Craig, ο Bond είναι ένας updated good guy. Ναι, δεν μπορούμε άλλο να βλέπουμε έναν good guy να καταναλώνει γυναίκες με ανέφελη χαλαρότητα, ούτε να υπερασπίζεται τα δίκαια της Αγγλίας και των ΗΠΑ σε όλον τον κόσμο. Δεν υπάρχει πια το σιδηρούν παραπέτασμα για να δικαιολογεί τις καφρίλες του Bond. Κι έρχομαι σε αυτό το θέμα. Μοιάζει απίστευτο, αλλά ο σεναριογράφος του νέου Bond είναι ο σκηνοθέτης/συγγραφέας της "Κοιλάδας του Ελά" και του "Crash". Και μάλιστα μεταφέρει και στον James Bond κάτι από τον πλανητικό προβληματισμό του.

Τίθεται, για όσους μόνο έχουν δει την ταινία, αυτό το ζήτημα. Ήτοι, πόσο good guy είναι ο Bond του QoS?

προειδοποίηση spoiler, αποκαλύπτονται στοιχεία της πλοκής

Η δράση εκτυλίσσεται στην Βολιβία. Ξέρουμε (ασχέτως ταινίας) ότι στην Βολιβία αυτή την στιγμή Πρόεδρος είναι ο Evo Morales, που είναι ο πρώτος ιθαγενής ηγέτης της χώρας από το 1530 και μετά. Ένας σοσιαλιστής ηγέτης που έχει χαλάσει τη σούπα σε πολλά μεγάλα συμφέροντα. Και ξέρουμε ότι ετοιμάζεται αμερικανοκίνητο αντάρτικο για την ανατροπή του, ένεκα του οποίου ο Μοράλες έδιωξε τον Αμερικανό πρέσβη από την Βολιβία, ακολουθούμενος από τον Τσάβες της Βενεζουέλας. Σε μια στιγμή μάλιστα, που γίνονται κοινά γυμνάσια Ρωσίας και Βενεζουέλας. Και ποιοι είναι οι bad guys εχθροί του Bond στην ταινία? Επίδοξοι πραξικοπηματίες που θέλουν να ανατρέψουν τον ηγέτη της Βολιβίας, βοηθούμενοι από τους Αμερικανούς! Μήπως πρέπει να τσιμπηθούμε αν βλέπουμε όνειρο? James Bond βλέπουμε ή Syriana? Τι διάολο, εζήλωσαν την δόξα του Clooney?
"Και σού 'χα πει να μην βάλεις τακούνια!"...

Βέβαια, υπάρχει ο αντίλογος. Η ταινία διαδραματίζεται σε έναν ακαθόριστο ουτοπικό χρόνο, αφού ως prequel θα έπρεπε κανονικά να συμβαίνει στα 1960ς ή και πιο πριν, πλην η τεχνολογία είναι της εποχής μας και ακόμη πιο προηγμένη. Οπότε δεν εξυπακούεται ότι βρισκόμαστε στην Βολιβία του Μοράλες. Δεύτερον, το βολιβιανό καθεστώς παρουσιάζεται μάλλον ως δικτατορικό, ενώ ο Μοράλες είναι δημοκρατικά εκλεγμένος. Αναπαράγονται στερεότυπα για μια άκρως διεφθαρμένη βολιβιανή κοινωνία από φτωχούς και πρωτόγονους που θα κάνουν τα πάντα για μια χούφτα Ευρώ (όχι δολλάρια πλέον!). Επίσης, αναπαράγονται στερεότυπα για τον κακό πατέρα της μιγάδας Ρωσιδο-βολιβιανής Camille (Κυριλένκο), που ήταν στέλεχος μιας βίαιης δικτατορίας, έχοντας σχέσεις με Ρώσους, αλλά και πιο ειδικά με μια όμορφη Ρωσίδα χορεύτρια (άλλο στερεότυπο). Από την άλλη, η κριτική δεν αφορά στην Αμερική εν γένει, αλλά στην "κακή" Αμερική, που την αντιπροσωπεύει ο λευκός Beam σε αντίθεση με την καλή Αμερική που την εκπροσωπεί ο Αφροαμερικανός Felix Leiter. Λέτε να πρόκειται για επανάληψη του διπόλου McCain vs Obama? Καθώς μάλιστα ο Felix Leiter είναι αυτός που παίρνει την προαγωγή αντικαθιστώντας τον προκάτοχό του! Τελικά, ο Bond στο τέλος διαβεβαιώνει την Μ ότι πάντοτε έκανε την δουλειά του, ας πούμε την προάσπιση των συμφερόντων της Αγγλίας και του βορειοατλαντισμού, ακόμη κι όταν φαινόταν ότι ήταν παρασυρμένος από τα αισθήματά του.

Αλλά τελικά αυτό είναι μάλλον το νόημα της ταινίας. Ότι υπάρχει ένα πραγματικό και υγιές συμφέρον της Αγγλίας, της Αμερικής και των βορειοατλαντικών θεσμών, το οποίο το εκπροσωπεί η νομιμότητα των good guys Bond και Leiter, και όχι οι κλίκες που συνεργάζονται με την ζοφερή οργάνωση Quantum. Θα ήμουν ακραίος αν έλεγα ότι το Quantum μου θυμίζει την κλίκα ιεράκων πολεμοκαπήλων που τριγύριζε τον Bush? Οπότε η Αγγλία γενικά και ο Bond ειδικά παρουσιάζονται ως οι νουνεχείς σύμβουλοι της αστερόεσσας υπερδύναμης, έναν ρόλο βέβαια που έχουμε συνηθίζει να τον παίζει μάλλον η Γαλλία, η Γερμανία και η Ε.Ε., και όχι βέβαια η Αγγλία του Blair και του Brown. (Γενικά η θέση της Αγγλίας και του Bond στην ταινία θυμίζει λίγο την πανευρωπαϊκή προσδοκία να εκλεγεί ο Obama αντί του McCain).

Για χάρη όμως των αγγλοσαξονικών ευαισθησιών, τον ρόλο του κακού θα τον παίξει εδώ ο Γάλλος. Εδώ ο Bond εγείρει κάπως αντιγαλλικά και αντι-οικολογικά αντανακλαστικά. Ή αν τον δούμε από την καλή πλευρά του, θα λέγαμε ότι θίγεται μια αντιπαραβολή μιας υποκριτικής οικολογίας (Dominic Green) προς μια ουσιαστική οικολογία (ο Bond που σώζει τον βολιβιανό λαό απ' την αφυδάτωση). Μπορούμε να το δούμε κι έτσι, τον Bond ως τον γνησιότερο οικολόγο, οπότε να τρίψουμε και πάλι τα μάτια μας! Πού ακούστηκε οικολόγος Bond, αυτός που τά 'κανε όλα λίμπα, αδιαφορώντας για τις συνέπειες. Ακόμη, όμως, και σ' αυτήν την περίπτωση, το τελικό θέαμα, ένας Bond να κάνει σμπαράλια ένα οικολογικό ξενοδοχείο βασισμένο στο υδρογόνο, μόνο αποτροπιασμό μπορεί να μου φέρει. Τελικά, τα αντανακλαστικά που καλλιεργεί η ταινία εναντίον των υποκριτικών οικολόγων μάλλον είναι δημαγωγικά και ερεισμένα στα κατώτερα ένστικτα των μποντομαζών.
Η κατάσκοπος που με παράτησε...

Ομολογώ ότι δεν ξέρω πώς να εξηγήσω όλο αυτό το συνονθύλευμα. Παραμένει το πολύ εξαιρετικό γεγονός της επιλογής της Βολιβίας, (για το οποίο δεν αρκεί ως εξήγηση ότι η δράση του ομωνύμου διηγήματος του Ian Fleming εκτυλίσσεται στην Κούβα) και το ότι οι κακοί είναι οι επίδοξοι ανατροπείς του ηγέτη της. Αν μπορεί κάποιος να διαφωτίσει αυτήν την επιλογή καλοδεχούμενος. Και με εντυπωσίασε ακόμη περισσότερο ο Amalric, που έπαιξε εξαιρετικά έναν πολύ θεατρινίστικο ελαφρώς παρανοϊκό κακό, κι οποίος δήλωσε, παρακαλώ πολύ, ότι έπλασε τον χαρακτήρα του bad guy έχοντας ως πρότυπο "το χαμόγελο του Tony Blair και την τρέλα του Nicholas Sarkozy"! Συνέχισε λέγοντας ότι αν υπάρχει ένας πραγματικός bad guy σήμερα αυτός είναι ο Sarkozy, που "είναι απλώς ένας καλύτερος θεατρίνος απ' την Segolene Royale και τίποτα παραπάνω". Πάντως, πραγματικά, η υποκρισία και ο θεατρινισμός του Dominic Green στην ταινία θυμίζει πολύ τα αντίστοιχα καμώματα πολιτικών τύπου Blair και Sarkozy. Άμα ήταν αυτός ο σκοπός του Amalric, πρέπει να ομολογήσω ότι τον πέτυχε!

Τέλος, είναι τρομερός ο συμβολισμός στην σκηνή που ο Green σκοτώνει την δύσμοιρη Strawberry Fields πνίγοντάς της στο πετρέλαιο. Προφανώς πρόκειται για ειρωνικό και παιγνιώδες remake του αντίστοιχου φόνου στον Χρυσοδάκτυλο που σκοτώνει την κοπέλα τυλίγοντάς της στον χρυσό, ώσπου να πάθει ασφυξία. Εδώ, αντιστοίχως η κοπέλα πνίγεται από τον μαύρο χρυσό! Οι πολιτικές προεκτάσεις (βλ. Ιράκ, Βενεζουέλα κ.τ.λ.) δικές σας!

Υπάρχει, λοιπόν, αυτός ο μετεωρισμός περί του πόσο ο αλα Craig Bond είναι ο good guy του 21ου αιώνα. Λέτε ότι έχουμε να κάνουμε τώρα με έναν Bond πολιτικά και οικολογικά ευαισθητοποιημένο, έναν Bond σχεδόν αντι-αμερικανό? (Μόνο να σκεφτεί κανείς ότι εδώ αντί για ορδές Ρώσων στρατιωτών, τον κυνηγάνε αντίστοιχες ορδές Αμερικανών!). Ένας Bond, λοιπόν, αιμορραγών, οικολόγος, κριτικός προς τις ΗΠΑ, ερωτικός, ανολοκλήρωτος! Οι συντηρητικοί λάτρεις του ήρωα μπορεί και να το θεωρήσουν και προδοσία ή ισοπέδωση και να νιώσουν την ανάγκη να αναφωνήσουν: "Σε ποιον κόσμο θα φέρουμε τα παιδιά μας, Γιώργο Τσαμτσίκα?". Ή μπορεί να κρούσουν τον κώδωνα του κινδύνου του ευνουχισμού, που παρά τρίχα γλίτωσε ο Craig στο Casino Royale. Εμένα, πάντως, μ' αρέσει πολύ η αλλαγή, αυτός ο Bond που δεν φοβάται μην χάσει τον ανδρισμό του. Και θα του ευχηθώ κάθε καλή συνέχεια στο νέο δρόμο που άνοιξε. Και να βρει μια κοπελιά το παλληκάρι, άντε πολύ καιρό έχει μείνει μπακούρης!..




















Eίναι όντως ο Tony Blair το πρότυπο του bad guy?

4/11/08

Αριστεία Mr Bond : Ποιος κάνει τα καλύτερα τζαιημσμποντιλίκια?

Θα το πω εξαρχής για να μην χάνουμε χρόνο. Θεωρώ τον Daniel Craig ως μια εξαιρετικά αξιόπιστη και συγκροτημένη πρόταση για το νέο ξεκίνημα του James Bond, οπότε θα κάνω και την ανασκόπηση των παλαιοτέρων υπό αυτό το πρίσμα.


Sean Connery:
Ναι, ο Sean Connery είναι ο Bond! Όλοι οι
υπόλοιποι είναι αποκρίσεις στο πρότυπο που χάραξε αυτός. Τά 'χε όλα: Την αριστοκρατία, το σικ, τις ατάκες με χιούμορ και με καλή προφορά, το ξυλίκι, όπου χρειαζόταν, καθώς και πρώην μποντιμπιλντεράς, αν δεν απατώμαι. Ωστόσο, αντιδρώ σε αυτούς που λένε πάει ο Bond πέθανε με τον Connery, Connery και μετά το χάος. Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που λένε ότι δεν υπάρχει ΠΑΣΟΚ μετά τον Ανδρέα Παπανδρέου, ή ελληνικό μπάσκετ μετά το Νίκο Γκάλη. Ε, όχι δα!




George Lazenby:
Κοιτάξτε την δίπλα φωτογραφία και πέστε μου αν αυτός ο άνθρωπος δεν είναι το αστασίαστο χρυσό βατόμουρο για τον ρόλο του Bond. Κρίμας την Diana Riggs που χαραμίστηκε για να τον στεφανωθεί! Μετά τον Bond, ο Lazenby έκανε καριέρα και στις όψιμες Εμμανουέλες. Ναι, αν δεν τον έχετε ήδη αναγνωρίσει ο Lazenby είναι εκείνος ο καλοκάγαθος γεράκος, που κάθεται μαζί με την ηλικιωμένη Sylvia Kristel στο αεροπλάνο και ακούει τα ερωτικά της απομνημονεύματα. Τι παρακμή!




Roger Moore: Είναι ο έτερος κλασικός Bond. Επεξέτεινε πολύ την χιουμοριστική διάσταση με εξαιρετικές ατάκες, άψογη ειρωνεία, φλεγματικό αγγλικό στυλάκι στις χαριτολογίες. Θα ήταν ύβρις εάν έλεγα ότι στις καλύτερες στιγμές του άγγιζε κάτι απ' τον Michael Caine? Επίσης, καθιέρωσε την ατάκα "My name is Bond. James Bond". Ωστόσο, κάπου στα 80ς παραήτανε γέρος για να τρέχει να κυνηγάει τα τζόβενα, κάπου σκεφτόμασταν "αν ήταν στην ηλικία, που είχε παίξει τον Άγιο κάτι θα μπορούσε νά 'χε κάνει". Υπερβολικές ρυτίδες, εξασθενημένα μαλλιά που ανέμιζαν. Κάπου υπερβολικό χιούμορ εις βάρος της ισορροπίας με τις άλλες συνιστώσες. Και σκεφτόμουνα: "Είναι πράγματι αυτός ο Bond"?

Timothy Dalton: Kατά μια έννοια ο Timothy Dalton είναι ο πρόδρομος του Craig. Μην ξεχνάμε ότι στο "Licence to kill"(1989) είναι η πρώτη φορά που μια ταινία 007 γίνεται ιστορία εκδίκησης, που ο Bond χάνει το φλέγμα του και συμπεριφέρεται ανεξέλεγκτα. Ναι, ο Dalton ήταν ένας would-be Craig, αλλά ένας αποτυχημένος Craig! Ίσως φταίγανε και τα σενάρια που δεν τον βοήθησαν, σε αντίθεση με αυτά τα τελευταία του Haggis. Μα πιο πολύ φταίει το στυλ του, που θυμίζει λίγο "Ατίθασα Νειάτα", ή ήρωα παρτενέρ της Keira Knightley από καμιά ιστορία της Jane Austen. Ένα είναι το σίγουρο: Ο Dalton ήταν πολύ μελάτος και η αποτυχία του, εμποδίζοντας μια ριζική ανανέωση σαν την πρόσφατη, βάλτωσε την σειρά για πολλά χρόνια.

Pierce Brosnan: Η αποτυχία του Dalton έφερε μια διάθεση για συμβιβασμούς και ημίμετρα, που διαφάνηκε με τον Brosnan. Ναι, o Brosnan είχε την ομορφιά, είχε τις σκηνές δράσης, το χιούμορ το είχε μόνο οριακά, πέρναγε δεν πέρναγε την βάση, αν και οι ατάκες που τού 'γραφαν ήταν καλές. Αλλά... Όπως και να το κάνεις, μπορεί ένας ήρωας κομεντί να είναι καλός Bond? Μπορείς να τον βλέπεις σε ταινίες 007 και μετά να τον βλέπεις στην Mamma Mia ή στην Mrs Doubtfire? Κάπως τον έσωζε που του βάλανε την Μ και τον John Cleese. Αλλά και πάλι, η political correctness που προσπαθούσαν να του μεταγγίσουν περί τέλους του Ψυχρού Πολέμου και του φαλλοκρατισμού ήταν τελείως στο επίπεδο των ημιμέτρων. Ο Brosnan απλώς κράτησε μια σκυτάλη και την παρέδωσε...

Για τον Craig σε επόμενο ποστ...